Hoe houden we onze leden vast in de coronatijd?

Sinds 16 maart zijn al onze vestigingen gesloten voor het publiek. Sindsdien hebben we, net als veel collega bibliotheken onze online-diensten in de etalage gezet, zoals ze onlinebibliotheek, de luisterboeken en Thuisbieb. Daarnaast hebben we een keur aan andere diensten ontwikkeld, zoals een poëzielijn, tips en trucs voor ouders en leerkrachten om kinderen lekker aan de slag te gaan, een videolab van onze leesconsulenten met ideeën voor het onderwijs, coderdojo's online, online leeskringen etc etc. Heel veel om onze leners tegemoet te komen in het gemis van het bezoek aan de bibliotheek.

Pixabay

Sinds vorige week hebben we ook een afhaal- en brengbieb, zodat mensen weer boeken of andere materialen kunnen lenen. De behoefte aan papieren boeken leeft (nog steeds). Vooral van oudere leners kregen we de vraag of we alsjeblieft niet toch iets konden regelen. Van een aantal scholen kwam ook de expliciete vraag naar papieren boeken. Want kinderen zitten in deze tijd van thuisonderwijs al heel veel achter een scherm, dus is het fijn als er ook gewoon een papieren boek voor handen is. Al die extra diensten die we opzetten kunnen over het algemeen rekenen op steun- en dankbetuigingen van onze leners.

We vinden het natuurlijk heel vervelend dat onze leners niet gebruik kunnen maken van de bibliotheek zoals ze gewend zijn. Gelukkig zijn onze leden trouw en hebben we weinig tot geen signalen ontvangen van mensen die hun lidmaatschap willen opzeggen of die om restitutie vragen van het abonnementsgeld. Wij willen de trouw belonen en daarvoor hebben onze medewerkers een mooi gebaar bedacht dat wordt aangeboden onze leners.

Elke lener krijgt een 'upgrade' naar een hoger abonnementstarief, met de bijbehorende voordelen voor een periode van drie maanden. Dus onder andere meer kunnen lenen, voor een langere periode, en dat komt straks mooi uit als de bibliotheek weer open mag gaan. We gaan er voorlopig vanuit dat dit toch wel voor de zomervakantie is. Voor de leners die al een luxe-abonnement hebben bieden we aan dat zij een gratis mini-abonnement aan iemand cadeau kunnen geven. Deze leners zijn vaak de zogenaamde 'heavy users', grootgebruikers, die naar wij aannemen het genot van een bibliotheekabonnement ook graag aan een ander gunnen. Geven wij ze mooi de gelegenheid toe om ook andere enthousiast te maken voor de bibliotheek. Snijdt het mes aan twee kanten.

Over de zoektocht naar onze rol in het maatschappelijk debat: of hoever strekt onze neutraliteit

Jaarlijks organiseert bibliotheek Kennemerwaard zo'n kleine 1000 lezingen, debatten, informatieavonden etc. Meestal levert dat weinig sterk positieve of negatieve reacties op. De afgelopen twee maanden is bibliotheek Kennemerwaard een aantal keren 'geroosterd' op social media. Eerst naar aanleiding van een lezing door Extinction Rebellion in onze bibliotheek in Castricum. Er werd schande van gesproken dat met publiek geld een groep als Extinction Rebellion een podium werd geboden. Een groep waarvan zelfs sommige criticasters beweerden dat ze op de lijst van extremistische en terroristische organisaties staan van de Britse politie. Dat dit overigens onjuist en onterecht is, zoals bericht door oa The Guardian, werd alleen door Extinction Rebellion in de discussies benoemd. Sommige reacties op social media suggereerden dat de bibliotheek dan maar gekort moest worden op haar subsidies.

Pixabay

We hebben als bibliotheek gereageerd op social media en ikzelf in een brief aan de fractievoorzitters van de politieke partijen in Castricum, dat het organiseren van lezingen en debatten over maatschappelijke vraagstukken een taak is die in de Bibliotheekwet bij de bibliotheek hoort. Dat we de lezing oa in het kader van het thema van de Boekenweek "Rebellen en Dwarsdenkers" hadden georganiseerd. Dat we ook graag de andere kant van het spectrum aan het woord wilden laten, zoals bv. LTO of Farmers Defence Force. Van dat laatste is het overigens (nog) niet gekomen, corona heeft daar een stokje voor gestoken.

Bij het organiseren van lezingen kijken we, naast wat er actueel en relevant is aan maatschappelijke onderwerpen ook goed naar de bevolkingsgroepen in ons werkgebied. In Bergen en Castricum wonen relatief veel mensen met een alternatieve kijk op het leven, op de maatschappij en de wereld. Om die groep te bedienen organiseren we de zogenaamde 'spirituele lezingen', met onderwerpen die passen bij de belangstelling onder die groep inwoners. Dat deden we altijd samen met een inwoner uit ons werkgebied, die ons adviseerde welke spreker en welk onderwerp. Er was een goede vertrouwensband ontstaan tussen onze medewerker en de adviseur. De lezingen konden rekenen op een vast publiek dat de onderwerpen zeer waardeerden. 

Onze adviseur hield er mee op, maar raadde ons een andere persoon aan. Daar is onze medewerker mee in zee gegaan. En toen ging het mis. Er werd een lezing georganiseerd over 5G en kabouters. Op verschillende plekken in onze organisatie zijn geen alarmbellen gaan rinkelen, in ieder geval was er niemand die een kritische vraag stelde of we wel zo'n onderwerp als bibliotheek wilden aankaarten. En als we dat al wilden doen, of dan een lezing, wat behoorlijk éénrichtingsverkeer is, de juiste vorm is. Pas toen er veel rumoer op social media ontstond waren er collega's die zeiden dat ze het wel gezien hadden, maar niets hadden gezegd tegen de collega of tegen de leidingggevende of tegen mij.

Een geluk bij een ongeluk was dat we de lezing moesten afgelasten in verband met corona. Maar op social media werden we opnieuw geroosterd, dat we een podium boden aan dit soort nepnieuws was volstrekt idioot. En ja, hier moet ik het mee eens zijn. We hadden eerder intern besproken dat we vaker met elkaar, als medewerkers van de bibliotheek, met elkaar moeten bediscussiëren welke waarden en normen wij hoog houden. Vrijheid van meningsuiting en vrijheid van informatiegaring. Maar ook kritisch burgerschap en informatievaardigheden bijbrengen aan mensen. We willen als bibliotheek bijdragen aan het tegen gaan van nepnieuws.

Op onderwerpen waar veel debat en discussie over gaande is, is het belangrijk dat wij als bibliotheek goed nadenken over de vorm waarin we informatieoverdracht willen gieten. Een lezing is zenden van je boodschap, in een debat kun je voor- en tegenstanders aan het woord laten. En welke onderwerpen wil je ver van blijven, welke vind je juist wel heel relevant? We willen als bibliotheek Kennemerwaard bijdragen aan het publieke debat, en we willen bijdragen aan kritisch burgerschap. Hoe we dat doen is onderwerp van gesprek, intern en zoals de discussies op social media aantonen ook extern. 

Baal ik ervan dat deze lezing over 5G en kabouters bij ons georganiseerd werd? Ja en nee. Ja, omdat ik er van geschrokken ben dat er te weinig kritisch is gekeken naar de inhoud van de lezing en of dat het past binnen onze normen en waarden. Nee, omdat het ons helpt om scherper te worden in hoe we onze rol binnen de democratie kunnen vorm geven. Die discussie intern vind ik essentieel om te voeren, zodat iedereen binnen bibliotheek Kennemerwaard weet waar we voor staan, en dat ook kan toepassen in zijn/haar dagelijkse werk.

Kom mee naar buiten allemaal

We zeggen zo vaak dat de bibliotheek laagdrempelig is. Dat is ook zo, maar niet voor iedereen. Voor mensen waarvoor lezen een opgave is, is de bibliotheek een ontzagwekkende en misschien wel angstaanjagende plek. Dan is het belangrijk om buiten de muren van de bibliotheek contact te leggen met deze mensen. Onder het motto: "De bibliotheek komt naar je toe..." Op zoek naar wat in ons vakjargon 'vindplaatsen' heet voor doelgroepen die we willen bereiken maar dat niet doen. Soms leg je makkelijk contact en kom je snel tot een plan, soms moet je jaren investeren in het warm houden van de relatie.

Afgelopen dinsdag was ik op bezoek bij WNK (Werkvoorzieningsschap Noord-Kennemerland). WNK detacheert en biedt werk aan mensen met een arbeidsbeperking. Ik denk dat het zeker zes of zeven jaar geleden was dat ik met een collega op bezoek ging bij de directeur. Een gesprek over wat we voor elkaar konden betekenen. Wij, van de bibliotheek, waren in de vaste overtuiging dat we heel wat konden doen voor de medewerkers van het WNK. Dat vond de directeur ook, maar.... hij had geen geld. Het WNK zat midden in een heroriëntering, net als alle andere sociale werkplaatsen in Nederland. Er was geen budget om zijn mensen iets extra's aan te bieden. Geen scholingsbudget, geen ruimte om medewerkers is werktijd een cursus te laten volgen. Toch hebben we toen een proef gedaan door tijdens de pauzes korte workshops aan te bieden op het gebied van digitale vaardigheden. Dat werkte helaas niet, de medewerkers hadden onvoldoende tijd om te eten én nog een workshop te volgen. Einde pilot.

Maar het bleef knagen bij ons en bij WNK. En toen de economische wind ging draaien, en er meer ruimte kwam bij WNK en bij de bibliotheek gingen we toch weer met elkaar in gesprek. In september 2019 zijn we begonnen met één oefengroep Klik en Tik. Nu zeven maanden verder zijn er drie groepen Klik & Tik of een andere digitale oefengroep, én een taaloefengroep actief bij WNK. Zestig certificaten werden dinsdag overhandigd aan de trotse cursisten. Sommigen hadden wel acht of negen certificaten weten te behalen!

Het was een groot genoegen om al die medewerkers van het WNK glimmend van genoegen te zien met hun 'diploma's'. Het was mooi om wethouder Antoine Tromp van Bergen als toeschouwer erbij te hebben. Het was fijn dat raadslid Katinka Kerssens de certificaten wilde overhandigen, dat maakte het nog wat specialer. Het was een groot plezier om de collega's van bibliotheek Kennemerwaard vol betrokkenheid mee te zien glimmen met de cursisten. Het loont om naar buiten te gaan....!

De bibliotheek als vrijplaats: of waarom zou een bibliotheek programmeren?

Vorige week mocht ik een inleiding geven bij de leergang Programmeren in de bibliotheek van Rijnbrink. Een groep enthousiaste medewerkers van bibliotheken uit Gelderland en Overijssel volgen een scholing over hoe te programmeren in openbare bibliotheken. De leergang is een pilot. Ik denk dat er een grote behoefte is aan kennis over programmeren in bibliotheekland in Nederland, dus ik hoop dat deze pilot succesvol is en ook voor andere bibliotheken beschikbaar komt.

Mijn verhaal in Lux, Nijmegen voor deze groep bibliothecarissen (ik noem ze zo omdat ik vind dat dat een geuzennaam is waar iedereen trots op zou moeten zijn, al zullen sommigen zich misschien liever programmeur, programmamaker etc. noemen ;-) begon met een korte toelichting over waar Bibliotheek Kennemerwaard vandaan komt.  Naast dat het een beeld geeft van onze organisatie vond ik het belangrijk om toe te lichten hoe ons meerjarenbeleidsplan tot stand is gekomen. Echt van onder op,  het management is pas in een laat stadium betrokken en ook pas na uitnodiging van de medewerkers die tot de conclusie kwamen dat de leden van het management toch ook kennis in te brengen hadden. Wat voor ons dan best een opluchting was ;-) want als manager op je handen zitten en erger nog, je mond houden is een uitdaging, zeker in een proces voor een nieuw beleidsplan.

Eén van de grote opbrengsten van dit traject was dat we met elkaar spraken over de waarden van de bibliotheek. Waar staan wij voor als bibliotheek? Wat willen wij zijn voor de samenleving. Dat is heel belangrijk om met elkaar te bespreken en te doorleven. In die gesprekken spatte het idealisme en bevlogenheid er van af. Heel erg mooi om te zien en te herkennen. Want die bevlogenheid wordt zeker ook gedeeld door het managementteam, en dan is het fijn als je voelt dat dit breed gedragen wordt in je organisatie.

Zonder de presentatie in schrift over te doen wil ik hier wel delen waarom ik vind dat bibliotheken moeten programmeren, en ook met welke randvoorwaarden je rekening moet houden. Als bibliotheek ben je de laatste vrijplaats in de samenleving. Een plek waar je niets hoeft, en waar je tegelijkertijd wordt uitgenodigd om je te verwonderen, iets te leren, je betrokken te voelen, kennis te maken met andere ideeën en kennis te delen. Een plek die toegankelijk is voor iedereen, die onafhankelijk is en waar de waarheid en de leugen verkondigd worden en waar het aan de bezoeker is om voor zichzelf te bepalen wat de waarheid en wat de leugen is. Zoals we met onze collecties zorgen dat we rondom maatschappelijke vraagstukken en onderwerpen zoveel mogelijk het brede spectrum van meningen en feiten aanbieden, moeten we dat ook met onze lezingen en activiteiten doen. We zijn neutraal, al vinden we wel van alles. We dragen bij aan het maatschappelijk debat en daarmee aan de democratie. Dat is overigens nog best ingewikkeld, want hoe zorg je dat je bij maatschappelijke vraagstukken voor- en tegenstanders voldoende aan het woord laat? Dat hoeft niet perse tegelijkertijd, maar zorg wel voor een goede afspiegeling van standpunten in de samenleving. Waarbij van groot belang is dat je goed in je achterhoofd houdt dat de activiteit die je plant niet in strijd mag zijn met de grondwet. Geen oproepen tot geweld, discriminatie en dergelijke, wel de pluriformiteit weerspiegelend.

De randvoorwaarden waar je rekening mee moet houden als bibliothecaris én als directeur zijn onder andere een stevig politiek bewustzijn. In mijn presentatie kon ik een aantal voorbeelden opnoemen waarbij er door lokale politici stevig druk op de bibliotheek werd uitgeoefend, of kritiek op sociale media om bepaalde activiteiten niet door te laten gaan. Dat er zelfs min of meer werd gezinspeeld om bij het toekennen van de subsidie hier toch eens kritisch naar te kijken, want dat het toch de vraag is of het wenselijk is dat de bibliotheek een podium biedt aan bepaalde groeperingen of standpunten in de samenleving. Dat betekent dat je als bibliothecaris je directeur goed moet informeren over de activiteiten die je plant, want de vragen en opmerkingen van de politiek komen daar binnen, en als directeur wil je graag pal voor je mensen en je beleid kunnen staan. Je wilt als directeur een goede afweging kunnen maken. Ik heb ooit een bijdrage van onze bibliotheek aan een buurtfestival afgelast omdat er vragen kwamen over de veiligheid, en er sterke signalen kwamen dat er 'rotzooi' zou worden getrapt. De bibliotheek zou beveiliging moeten inhuren voor dat evenement en daar heb ik toen de streep getrokken. Ik vond het veiligheid van onze mensen belangrijker dan de bijdrage van de bibliotheek aan het buurtfestival. Je kunt zulke beslissingen alleen nemen als je goed geïnformeerd bent. Tegelijkertijd wil je als medewerker niet voor elke activiteit toestemming hoeven te vragen, dat is bij ons in Kennemerwaard ook zeker niet het geval. Sterker nog, ze vragen (bijna ) nooit om toestemming ;-) Het is ook niet nodig. Omdat er in het hele proces rondom het meerjarenbeleidsplan zo diep gesproken is over de waarden van de bibliotheek dragen we dit beleid met z'n allen.

Een andere belangrijke randvoorwaarde die ik niet onbenoemd wil laten is het goed informeren van de collega's over de activiteiten, en over het hoe en waarom. Want hoewel wij ons meerjarenbeleidsplan breed hebben opgezet heeft ongeveer 40-50% van de collega's er voor gekozen om niet aan te sluiten bij alle werk- en denksessies. Ze zijn wel geïnformeerd, maar hebben de discussies over de waarden niet zelf doorleefd. Voor ons binnen Kennemerwaard ligt daar ook best nog een opdracht. Het betekent dat je als programmeur je moet realiseren dat als je een activiteit organiseert die discussie op kan leveren, die schuurt, dat je collega's in de publieksdiensten ook in staat moeten zijn om vragen van je bezoekers te beantwoorden over het waarom de bibliotheek deze activiteit organiseert. Je moet samen het beleid van de bibliotheek kunnen dragen. Je moet dus binnen je team, met je collega's ook de discussie blijven voeren waar de bibliotheek voor staat, en hoe je dat laat zien in je dienstverlening. Het is prachtig als je een schurend thema aansnijdt, maar realiseer je dat je collega's 'achter de balie' geconfronteerd kunnen worden met lastige vragen en opmerkingen van bezoekers die het misschien niet eens zijn met die activiteit. Zij staan als het ware in de vuurlinie, terwijl jij als programmeur de barricade bent opgegaan om een maatschappelijk debat of dialoog op gang te brengen. Fijn als je dan elkaar 'dekking' kunt geven.

Dat gezegd hebbend, voor mij staat als een paal boven water dat programmeren niet meer weg te denken valt in openbare bibliotheken. Dat het soms om lef en moed vraagt om de randjes op te zoeken, voor bibliothecarissen en programmeurs, voor management en directeuren. Dat bibliotheken staan voor een inclusieve samenleving, en dat we bereid zijn om onze nek uit te steken om hier een bijdrage aan te leveren. En dat het citaat van Paula Poundstone ons uit het hart gegrepen zou moeten zijn.

Kleine dingen, groot resultaat: of waarom bibliotheken de best bezochte instellingen in Nederland zijn

Mark Deckers schreef vorige week een blog waarin hij had onderzocht welke instellingen het best bezocht zijn in Nederland. Bibliotheken kwamen veruit als beste uit de bus. Nu is de vraag waarom dat zo is... Ja bibliotheken hebben met elkaar nog steeds veel vestigingen, ja we hebben als bibliotheken ook best veel openingsuren, en er is gemiddeld een bibliotheek op ca. 2 kilometer afstand. En ja, we hebben onszelf opnieuw uitgevonden. Onze doelstelling om activiteiten te ontplooien die bijdragen aan de persoonlijke ontwikkeling van het individu en zo de maatschappelijke kansen te vergroten hebben we actief opgepakt. Taalhuizen, cursussen, bibliotheken op school en Boekstart in de Kinderopvang. lezingen en debatten om maar wat te noemen. We doen het en we vinden het vanzelfsprekend dat we het doen. Het kunnen allemaal redenen waarom bibliotheken beter bezocht worden dan de pretparken, theaters, musea, bioscopen.

Ik denk dat het ook met de 'kleine' dingen te maken heeft.... ik noem er graag een paar uit de dagelijkse praktijk van Kennemerwaard.

Een groep mannen op leeftijd die elke dag de kranten komen lezen en becommentariëren. Die mannen die af en toe zo luid praten dat andere bezoekers van de bibliotheek er over klagen. Dat onze medewerkers dan met een kwinkslag hen tot het dempen van hun stemmen manen. Die mannen die met kerst een kaartje aan de medewerkers geven met een doosje chocola erbij, dat ze best weten dat ze wel eens 'lastig' zijn, en dat ze de medewerkers fijne feestdagen toe wensen.

Een meisje uit een gezin met moeilijkheden dat elke week even een kwartier door een medewerker wordt voorgelezen, omdat de medewerker het gezin kent en het meisje even die vijftien minuten tijd en persoonlijke aandacht krijgt die ze zo nodig heeft.

Een mevrouw die niet digitaal vaardig is, die een cursus volgt. Die nog niet zover is dat ze het zelf kan, en dus door een medewerker geholpen wordt om in te loggen bij de gemeente. Zodat ze door kan geven dat er een stoeptegel los ligt in haar wijk. En dat die mevrouw helemaal trots is dat ze bevestiging krijgt van de gemeente dat er iets aan gedaan zal gaan worden.

Een zzp'er die zijn thuiswerkplek in de lunchpauze ontvlucht omdat hij anders alleen maar achter zijn pc zit. Die de lunchpauze gebruikt om in de bibliotheek het beleggersnieuws te lezen, omdat hij als zzp'er geen pensioen opbouwt, maar dat via beleggingen doet. Dat als het blad er nog niet is hij het door een medewerker aangereikt krijgt zodra het binnen is omdat zij weet dat dit is waarvoor hij komt.

Zomaar een greep uit de kleine gebeurtenissen die in elke bibliotheek kunnen voorkomen. Kleine gebeurtenissen met een groot resultaat. Voor de mensen waarom het gaat, maar ook voor de bibliotheek. Want dit is in het klein waar de bibliotheek voor staat: een plek voor en van verbinding, van gezien worden, van hulp in het klein en in het groot. Daarom komen zoveel mensen naar de bibliotheek.

Nieuwjaarstoespraak

Ik heb natuurlijk een speech voorbereid, maar ik wil beginnen met een klein verhaal. Op zaterdag, als mijn echtgenoot en ik thuis zijn (wat niet zo heel vaak voor komt 😉 dan is één van onze kleine, grote genoegens om op de terugweg van de markt bij de visboer om de hoek een portie kibbeling te halen. Dat nuttigen we dan met een glaasje wijn, toosten en vinden dat we het heel goed met elkaar hebben en genieten van dat moment. Vanmiddag toen ik bij de visboer kwam, en het is echt zo'n buurtwinkel vroeg de visboer mij waar ik oud en nieuw had doorgebracht. Of dat met familie was? Ik antwoordde dat we in Vilnius waren geweest met vrienden. “Vilnius...?” zei de visboer, “die les heb ik denk ik gemist met topografie... waar ligt dat?” “Het is de hoofdstad van Litouwen” zei ik. 

Naast me stond een wat oudere man die me ineens aansprak. “Weet u dat er een prachtig boek is geschreven over de Baltische staten?” ”Jazeker, van Jan Brokken” zei ik. “Daar heb ik een tijd geleden een mooie lezing van bijgewoond, hier in de bibliotheek” zei hij. “Met een celliste erbij” antwoordde ik. “Ja zo mooi, was u er ook?” “Ja dat was ik, en ik werk in de bibliotheek.” “Och, zei hij, ik mis het wel, het bezoek aan de bibliotheek. Ik woon nu in Sint Pancras, maar ik mis deze bibliotheek hier in het centrum. Het is er altijd gezellig, met een kopje koffie erbij een krantje lezen en een praatje doen. Je komt er altijd wel iemand tegen die je kent.” 

Een mooi voorbeeld van welke betekenis de bibliotheek heeft voor mensen in hun dagelijks leven. 

Nu dan welkom aan de leden van de Raad van Toezicht, aan de collega's van het management van Artiance, welkom aan alle collega's. Fijn dat jullie er allemaal zijn. Eerst wil ik graag een applaus als dank voor de personeelscommissie die dit allemaal heeft georganiseerd. 

2020 staat voor ons, een nieuw jaar en een nieuw decennium. Vooruitkijken, maar ook achterom. 

We moeten onze successen vieren, iets wat we wel eens te weinig doen. Want wat is er veel bereikt de afgelopen tien jaar.  

Na de fusie in 2009 een organisatie met 9 vestigingen in drie gemeenten naar nu 14 vestigingen in 4 gemeenten. Tijdens de bezuinigingsjaren en de crisisjaren hebben we bijna 20 % korting op budgetten in 10 jaar tijd opgevangen. Dat hebben we goed weten te doorstaan. Een aantal van onze vestigingen zijn wel omgevormd, maar we hebben ze nog allemaal! Dat kan helaas niet iedere bibliotheek ons navertellen.  

Ondertussen hebben we geïnnoveerd. Gekeken naar welke maatschappelijke vraagstukken er liggen waar de bibliotheek iets in kan betekenen. Ik noem een paar highlights: 

• Taal en leesbevordering: 44 scholen met dBos, 44 locaties Boekstart in de kinderopvang 
• Bestrijding laaggeletterdheid: taalhuizen in de vier gemeenten. Programma's voor bevordering geletterdheid en voor digitale vaardigheden 
• 21ste eeuwse vaardigheden: samenwerking en projecten met scholen en in de vestigingen, coderdojo's (zelfs mede organiseren van de landelijke dojoCon in Breda), klik & tik cursussen en Digisterker, Belastingsspreekuren, Mediawijsheidslessen en Veilig Puberen 
• Leven Lang Leren met mooie lezingenseries en activiteiten rondom spiritualiteit, Europese thema's, erfgoed, opvoedingsvraagstukken 
• En natuurlijk de 14 vestigingen die een grote betekenis hebben als huiskamer van de stad, de wijk of het dorp, waaraan ik al refereerde in het begin. 

We worden erkend in de branche als een bibliotheek die vooroploopt, en ook onze gemeenten zien ons steeds meer als een organisatie die hen kan helpen maatschappelijke vraagstukken op te lossen. Dat is ons aller prestatie en een compliment aan ons allemaal. Want Jan, Hanneke en ik kunnen praten als Brugman... maar als ons verhaal niet wordt onderbouwd met voorbeelden uit de praktijk dan worden het luchtballonnen die al snel doorgeprikt worden. Samen zijn we de bibliotheek, in de vestigingen, achter de schermen en op al die locaties buiten de bibliotheek waar we inmiddels werkzaam zijn.  

2020 wordt geen rustig jaar... een rommeljaar zoals Hanneke zegt. Met veel veranderingen in het verschiet. De reorganisatie die zijn vervolg heeft in 2020. Andere functies, andere manier van werken. Voor sommige collega's grote gevolgen, voor anderen minder. Wellicht werken op een andere plek, ander team. Het meerjarenbeleidsplan 2019-2022 dat door ons allemaal is gemaakt maakte dat veel van jullie ook vroegen om nieuwe functies. We hebben een inhaalslag gemaakt in het aanpassen van functies aan de manier van werken en vooruitkijken naar nieuwe manier van werken. De inhoud meer leidend laten zijn. Wennen, vallen en opstaan. Leren van de fouten, plezier hebben in het leren en kijken of het morgen beter kan. 

En natuurlijk de samenwerking en fusie met Artiance. Blij dat de collega's van Artiance er zijn. De mooie samenwerking die we nu al hebben met Dag en Dauw, verkenning van samenvoegen van projecten “Wat doe jij” van Artiance met bv Veilig Puberen, breder en integraler aanbod voor de scholen. We zullen het komende jaar en daarna gebruiken om stapsgewijs de programma's van de beide organisaties in elkaar te schuiven waar dat meerwaarde oplevert. 

2020 een jaar waarin we de weg die we in 2019 zijn ingeslagen met ons meerjarenbeleidsplan en de gesprekken met Artiance zullen blijven volgen.  

Weg  (Tom van Deel)Weg  Niet altijd wijst de weg zichzelf. Er zijn er  die zich verliezen in steeds meer en steeds  minder doorzichtige stenige zijpaden, in omhoog  en omlaag zonder duidelijk doel, en nog altijd  is het een weg, met de sporen die daarop wijzen.  Misschien, denk je ergens, halverwege of waar  het ook mag zijn, als je in kalme angst meent  verdwaald te zijn en zelfs de weg terug nooit  meer te zullen vinden, misschien is er een oog  dat deze verwarde weg ziet als een rechte lijn,  als een pijl, die zonder omhaal afvliegt op  het doel. Vertrouw daarom de weg, altijd, want  hoe dan ook, hij komt aan, anders was hij er niet. 

Ik wens ons een mooi jaar waarin we samen op weg gaan, en met elkaar het avontuur aangaan.  

Bootcamp OF/BY/FOR ALL

9 en 10 oktober was een multidisciplinair team van Stedelijk Museum, Artiance en Bibliotheek Kennemerwaard bij de bootcamp OF/BY/FOR ALL door Nina Simon in de Koninklijke Bibliotheek. Nina Simon wil een wereldwijde beweging te weeg brengen waarin met name publiek gefinancierde culturele organisaties  meer samen met hun verschillende bevolkingsgroepen gaan programmeren. Zij heeft deze manier van werken en denken in het MAA museum in Santa Cruz gebruikt om het museum dat een kwijnend bestaan leidde opnieuw op de kaart te zetten. Daarmee creëerde ze meer draagvlak voor het museum onder een bredere groep van inwoners.

Voor ons zijn de plannen die we willen ontwikkelen voor ons gedeelde gebouw aan het Canadaplein in Alkmaar reden om hier op in te tekenen. Als we een breder publiek willen bereiken zou het mooi zijn als dat terug komt in onze (gezamenlijk) programma's maar ook in een verbouwd aangepast gebouw, dat beantwoordt aan de behoeften van grotere groepen uit onze samenleving.

Wat Nina Simon en haar team doen is geen kernwetenschap, maar het is ook weer niet zo eenvoudig als één plus één. Het gaat om het omzetten van je mindset. Als culturele organisaties, zeker de bibliotheek en Artiance, zijn we wel gewend om buiten onze muren te reiken, om nieuwe groepen aan te spreken. We blijven vaak wel steken in FOR de verschillende groepen. En dan soms zelfs onder het motto dat wij wel weten wat goed is voor de ander. En dat is precies de crux. Community werk betekent dat je veel meer leert faciliteren, dat je vraagt wat zij nodig hebben, dat je uitzoekt waar hun behoefte liggen. En ook wat zij zouden willen delen, wat zijn hun culturele 'kroonjuwelen' waarvan ze graag zouden zien dat andere mensen daar ook kennis van nemen.

Belangrijkste punt dat ik heb meegenomen uit de tweedaagse bootcamp is dat het misschien best makkelijk lijkt, maar dat het veel denkwerk vraagt en draagvlak creëren onder je collega's. Je kunt namelijk wel bedenken dat je nieuwe doelgroepen wilt bereiken, het heeft ook gevolgen voor je manier van werken. Je zult meer naar buiten moeten gaan, je moet nadenken of je niet een vertegenwoordiger van die doelgroep wilt opnemen in je personeelsbestand. Belangrijke vraag is met welke groep je wilt beginnen, of je al contact met die groep hebt, ken je personen uit die groep, en zo ja, hoe ga je dan in gesprek. Tijdens de bootcamp krijg je goede handreikingen, die je ook op de site van OF/BY/FOR ALL kunt vinden. Het voor een groep programmeren zal het minst ingewikkeld zijn, om een nieuwe doelgroep ook daadwerkelijk als partner te zien, en zelfs mogelijk als uitvoerder van een programma vraagt om moed en creativiteit. Het toepassen zal een proces van vallen en opstaan zijn is mijn inschatting. Ik ga in ieder geval een aantal collega's het boek van Nina Simon 'The art of relevance' aanraden, en het zelf ook lezen natuurlijk ;-)

Wij willen als pleinpartners museum, Artiance en bibliotheek zeker verder met dit community gedreven museum/centrum voor de kunsten/bibliotheekwerk, we gaan op zo kort mogelijke termijn verder met plannen maken en daarna uitvoeren.