dinsdag 13 november 2018

Die pet past ons allemaal

U kent hem vast nog wel, die slogan van de politie waarin werd opgeroepen om als waakzame burger de politie te helpen. Nu kreeg ik deze week een leuk bericht van twee van onze medewerkers: S. en J. Beide collega's zijn gevraagd of bibliotheek Kennemerwaard samenwerkingspartner wil worden van de politie op het gebied van preventie-activiteiten. Dit alles naar aanleiding van een bijeenkomst met lokale ondernemers, waarbij ook de politie aanwezig was, en het feit dat de politie een bijdrage gaat leveren met hun cybercrime team aan de Week van de Mediawijsheid.  En laten wij daar nou net goede programma's voor hebben om veilig te kunnen internetten, veilig gebruik van social media voor/door jongeren en een ouderavond over dit onderwerp.

Ik vind het geweldig dat het ons stap voor stap lukt om het beeld dat de bibliotheek alleen voor boeken is om te buigen. Ja, die hebben we ook, en dat blijft ook wel zo. En we doen inmiddels (zoals veel andere bibliotheken) zoveel meer. We organiseren filmfestivals, voorleesochtenden, culturele ochtenden voor en door senioren, lezingen over actuele thema's, coderdojo, internetcursussen zoals Klik&Tik en Digisterker, trainingen voor taalmaatjes, taalcafés, taal- en participatiestimuleringsactiviteiten zoals ' Kijken naar kunst' en nog veel meer. Dat alles doen we bijna altijd samen met andere partijen.


Belangrijke element in ons aanbod van digitale cursussen is onder andere het veilig internetten en gebruik van social media. We hebben een prachtig programma ' Veilig Puberen' dat we inmiddels in Heerhugowaard en Bergen op een flink aantal basis- en voortgezet onderwijsscholen jaar op jaar uitvoeren. We hebben programma's waarbij we jongeren kritisch na laten denken over 'fake news'. En volwassenen geven we dus ook les in het veilig omgaan met internet. Mooi dat de politie met ons wil samenwerken, daar is het 's' woord weer ;-) Die pet past bibliotheek Kennemerwaard zeker!

woensdag 15 augustus 2018

Multitouchtafel als extra 'display'

In een aantal van onze vestigingen, onder andere Heerhugowaard, De Mare, Bergen en Alkmaar Centrum hebben we een multitouch-tafel staan. Mooie grote schermen waarop je telkens nieuwe presentaties kunt zetten. Nu is het gevaar van zo'n tafel dat er in het begin een paar presentaties op gezet worden, en dat het daarna vervalt tot een statisch geheel. Geen vernieuwing. En dat is nou net niet de bedoeling!

Nu wordt op onze multitouch-tafels regelmatig iets nieuws gezet, vaak een presentatie die aansluit bij een activiteit. Zo hadden we in Heerhugowaard al een presentatie over trouwen door de jaren heen, waarbij bezoekers van de bibliotheek werd gevraagd om oude trouwfoto's aan te leveren voor digitalisering. Dat leverde een leuk beeld van ca. 80 jaar trouwhistorie op. Licht stijvige foto's van voor en net na de tweede wereldoorlog, hippietrouwfoto's uit de zestiger jaren en glamourfoto's met 'groot' haar uit de jaren tachtig. En trouwfoto's van nu in allerlei stijlen. Leuk, zo'n verhaal over een groeiende gemeenschap aan de hand van foto's. Mooi ook om te zien dat mensen met elkaar aan de praat raakten bij de presentatie over hun verleden, herinneringen aan hun bruiloft.... communityvorming avant la lettre.

Er zijn nog meer presentaties gemaakt, zoals over tekeningen van kinderen uit de concentratiekampen in de tweede wereldoorlog samen met tekeningen van vluchtelingenkinderen nu, naar aanleiding van een boek en lezing, een presentatie over Joost Zwagerman toen een herdenkteken aan hem werd onthuld.... het zijn zo maar wat voorbeelden. Onze medewerkers Caroline, Amanda en Edith gebruiken de multitouch-tafel echt als een extra display om aan te sluiten bij actuele onderwerpen of om iets extra uit te lichten dat anders onderbelicht zou blijven.

Vorige week schoot Caroline mij aan, één van onze medewerkers die presentaties maakt. Ze was trots op de nieuwste aanwinst op de tafel. Een presentatie van tekeningen van Eric Coolen. Een striptekenaar uit Haarlem die bezig is met een boek over 500 jaar Grote Kerk. Caroline maakte een prachtig overzicht van zijn werk. Dus wie binnenkort een keer in onze vestiging in Alkmaar Centrum is, en benieuwd naar het werk van Eric Coolen...... werp een blik op de multitouch-tafel op het werk van deze kunstenaar.... en het werk van onze Caroline natuurlijk ;-)

maandag 6 augustus 2018

Compliment van een collega voor een collega

Ik schrijf in dit blog met regelmaat over onze medewerkers, over wat ze doen, en welk effect dat heeft. Vaak gaat het over werk op scholen, voor kwetsbare groepen, inburgeraars of laaggeletterden. Het 'gewone' bibliotheekwerk komt minder vaak voorbij. Dan zou je bijna denken dat daar niks bijzonders gebeurt, dat medewerkers daar op de automatische piloot hun werk doen. Niets is natuurlijk minder waar!  

Die collega's helpen elke dag via rechtstreekse raad en daad bezoekers van de bibliotheek aan een goed boek of een antwoord op een vraag naar informatie. Ze zorgen er voor dat er interessante displays liggen rondom een thema. En bedenk maar een leuk thema iedere keer, als je iets buiten de paden van de displaykalender wilt doen. Daarvoor heb je vakkennis nodig, weten wat er in de collectie zit, en gevoel voor wat er speelt onder je publiek. Gelukkig hebben we zulke medewerkers, die vaak hun werk ook 'heel normaal' vinden, daar heel bescheiden over zijn en er heel veel plezier aan beleven.

Dan is het mooi dat klanten er gebruik van maken, en erover in gesprek raken met een collega. En dan ben ik blij dat die collega, dank je wel Esther Valent,  tweet over de mooie display die Marja Scheltis had gemaakt: "Stond net een praatje te maken met een mevrouw bij de display met jonge Nederlandse schrijvers. Ik raadde haar Hagar Peeters aan. Hanna Bervoets lag er ook. Daar had ze alles al van gelezen, want ze was haar juf in groep 3 :-)." Heb ik weer een blog ;-)

(NB: wij hanteren de retaildisplaykalender (wat een woord overigens ;-) voor de onderwerpen op de displays, om het voor medewerkers makkelijk te maken te displayen. Daarnaast is er in iedere vestiging ruimte om één of twee displays anders in te richten, dat mag... hoeft niet)

donderdag 2 augustus 2018

Over effectmeting gesproken

Als bibliotheken doen we heel erg ons best om duidelijk te maken welke (maatschappelijke) effecten ons werk hebben. We houden heel veel bij aan resultaten, kwantitatief en kwalitatief. We meten wat af met elkaar. En dat is over het algemeen goed, want we moeten in staat zijn uit te leggen waaraan wij het ons toevertrouwde publieke geld besteden, en wat of wie er mee bereiken.

Zelf ben ik ook voorstander van het zogenaamde 'storytelling'. Met een ware gebeurtenis maak je de cijfers levend, en vertel je wat iets wat de bibliotheek heeft gedaan voor een persoon of een instelling heeft betekend. Ik deel graag met jullie het volgende voorbeeld dat ik kreeg toegestuurd van Rita Smedinga, één van onze accountmanagers voor het onderwijs.

"Trots en blij
Aan het einde van het schooljaar zijn er veel evaluatiegesprekken op de scholen. Hoe is het afgelopen schooljaar gegaan en op welke manier gaan we het nieuwe schooljaar met elkaar samenwerken? Deze gesprekken zijn heerlijk om te doen. Waarom? Onze de Bibliotheek op school(dBoS) consulenten maken op de scholen het verschil. Door de LeesMonitor zien we een stijging in het lees- en medianiveau. dBos  consulenten hebben eigen inbreng, geven ondersteuning aan de ouders en de teams en brengen de leerlingen veel plezier op het gebied van lezen en media-educatie. Maar steeds vaker ook op het gebied van duurzaamheid, programmeren, filosoferen: de 21ste -eeuwse vaardigheden die kinderen nodig hebben om zich in onze maatschappij te kunnen redden. 

Maar zoals het gesprek op de Spinaker (openbare school voor voortgezet speciaal onderwijs) ging, dat was echt ongelofelijk. De docenten vroegen eerst aan Leonie Befort hoe ze het afgelopen schooljaar zelf had ervaren. Het eerlijke antwoord was: eerst positief, daarna heel moeilijk en nu gaat het goed. Leonie heeft veel steun ervaren van de docenten tijdens dit lastige proces.  Ze begrepen dan ook heel goed hoe dit voor haar is geweest. ( Ter verduidelijking: In Heerhugowaard voeren we op alle bovenbouw van het basisonderwijs en op alle onderbouw van het voortgezet onderwijs al een aantal jaren een programma uit dat leerlingen (en hun ouders) weerbaar maakt op het gebied van digitaal of cyberpesten, sexting en grooming.)
CC0 Creative Commons, Pixabay 

Daarna kwam er een WMP-rapport op tafel en wat blijkt: het afgelopen schooljaar is het digitaal pesten enorm afgenomen! 85% van de leerlingen hebben een 4 (hoogste score) gescoord, daar waar het in de jaren ervoor een 2 was!! Het gestelde doel (digitaal pesten verminderen) is met grote stappen in het afgelopen jaar gehaald!!
School geeft aan dat de meerwaarde van de lessen van de bibliotheek zich hiermee hebben bewezen. 

Want wat zien zij in de praktijk:
-         Jongeren reageren positief op de lessen van Leonie.
-         De boodschap wordt helder gebracht
-         De leerlingen zijn echt geconcentreerd bezig met de opdrachten
-         Ouders komen nog steeds terug op de ouderavond van Leonie die aan de lessen vooraf ging.
-         Het materiaal past prima bij de doelgroep.

Als voorbeeld werd een quote van een leerling genoemd die naaktfoto’s had rondgestuurd waarna er een les van Leonie was gegeven. ‘Ik stuur geen naaktfoto’s meer rond hoor! Volgens juf Leonie ben ik dan strafbaar en daar heb ik echt geen zin in!’.
Een docent van de Spinaker heeft zich ten doel gesteld om binnen de werkgroep van alle VO-scholen binnen de interregio Heerhugowaard elkaar te vinden in het verbinden en in het op elkaar aanpassen van taalgebruik en handelen. Onze consulent trekt daarin samen met haar op en ondersteunt haar.

Preventie, verdieping en verbreding. Daar kunnen wij als Bibliotheek Kennemerwaard trots op  zijn dat we daar aan bijdragen!!"

Zo'n verhaal zegt wat mij betreft veel meer over onze impact dan onze cijfers, al hebben die zeker mee ;-). Van dit verhaal word ik ook trots en blij!


woensdag 1 augustus 2018

Krachten bundelen, goodwill kweken en nieuwe klanten binnenhalen

Een paar weken geleden kreeg ik van onze Joris een mailtje waarin hij de eerste balans opmaakte van onze samenwerking met ' Klim naar de hemel'. Joris werkt naast zijn werk voor bibliotheek Kennemerwaard ook voor de Klim. En doordat hij daar coördinator is, en bij ons met name voor het voortgezet onderwijs programma's in elkaar zet is 1+1 in dit geval al snel 3. Hij vroeg me een tijdje geleden of het oké was dat hij die banen tijdelijk combineerde, en dat hij ook mooie kansen zag voor de bieb. Aangezien hij nog niet aan de maximale arbeidsduur zat (een CAO-ding) en ik dol ben op kansen was ik al snel overtuigd. 

Wat heeft Joris nu gedaan? Binnen de Klim is er een mogelijkheid om een educatief ticket te kopen als je met een schoolklas komt, of een groep waarvoor de Klim een educatief karakter heeft. Joris heeft een educatief programma in elkaar gezet voor het PO en VO, oa met een interactief spel via een app. Hij heeft de contacten die de bibliotheek heeft gebruikt om de instellingen en scholen op de hoogte te brengen van de mogelijkheid om voor een gereduceerd tarief naar boven te klimmen, met een educatief programma erbij.  


Wat heeft het opgeleverd deze bundeling van krachten.....  Een samenvatting: we hebben in een paar weken tijd 543 educatietickets verkocht. Daarmee levert deze dienstverlening geld (én goodwill) op.  Los daarvan hebben we in Voortgezet Onderwijs (zoals ook beoogd) nieuwe contacten én nieuwe opdrachten uit de samenwerking met de Klim kunnen halen, waaronder met het PCC in Bergen en het Dalton uit Alkmaar. Ook het Taalhuis heeft nieuwe projecten kunnen uitdragen via de Klim, zoals Taal in Beweging. Er zijn geweest of gaan groepen naar boven van Westerlicht en Kopzorg, van WNK, Autstekend, taalgroepen van JAR en Vrouwenkracht uit Overdie naast verschillende schoolklassen. Los van financiële meerwaarde halen we dus ook vooral maatschappelijke opbrengst en naamsbekendheid voor Bibliotheek Kennemerwaard binnen.

De Klim gaat door tot halverwege oktober, zo is twee weken geleden naar buiten gebracht. Aan het einde van de zomervakantie kunnen we indien gewenst opnieuw lobbyen voor de educatiebezoeken. Voor het Voortgezet Onderwijs en het Taalhuis is sowieso de wens en ambitie om tot oktober door te gaan, ook de Klim zelf is erg tevreden. Uiteindelijk hebben we voornamelijk educatietickets verkocht aan speciaal onderwijs, maatschappelijke organisaties en voortgezet onderwijs, in plaats van aan de in eerste instantie beoogde basisscholen waarvoor het programma op maat was geschreven. Slechts 4 van de 23 bezoekende scholen en instellingen bleken basisscholen. Die lage inbreng van  de basisscholen komt gedeeltelijk doordat Cito-toetsen aandacht eisten, maar ook door ‘selectieve inzet’. Met een beetje goede briefing kunnen we zodra de scholen weer beginnen nog meer scholen overtuigen om de Klim naar de Hemel te gaan doen. Leuk en leerzaam voor de kinderen, en voor ons en de Klim een mooie samenwerking. 

dinsdag 31 juli 2018

Dichtdruk


Je kunt jaren elkaar af en toe ergens tegen komen, zoals Rolluf van Laar van het Grafisch Atelier Alkmaar en ik dat deden. En dan bij een glaasje wijn filosoferen over een idee om samen een project te doen. Woord en beeld samen voegen…… Lang voegden we geen daad bij die woorden en dat gedeelde beeld. 15 juli was het na een lange aanloop het dan toch zover. Mede door steun van de Gemeente Alkmaar, het Victoriefonds en Schenkeveld advocaten , waarvoor dank,  presenteren vandaag het Grafisch Atelier Alkmaar,  Bibliotheek Kennemerwaard,  in samenwerking met literair platform Reuring de eerste dichtdruk.

Wat is Dichtdruk? Acht dichters en acht grafici uit de regio zijn uitgenodigd om mee te doen met dit bijzondere project. Zij bevinden zich in allerlei stadia van hun kunstenaarschap, ontwikkeling, kunnen en leeftijd. De dichters en grafici zijn aan elkaar gekoppeld, waardoor er acht duo's zijn ontstaan. Twee jaar lang zal ieder kwartaal één duo hun werk presenteren, in de vorm van een gedicht en een prent in een speciale omslag. De duo's bepalen zelf hun thema, bron of onderwerp. Deze uiteindelijk acht uitgaven passen in een speciaal ontworpen portfolio.

Kunstenaars laten ons op een andere manier naar de wereld kijken. Ze zetten ons op het andere been en trekken ons uit onze comfortzone. Ze maken ons onzeker over hoe we dat wat we zien of lezen te duiden, begrijpen we wat zich voor onze ogen ontvouwd?  Wat heeft de kunstenaar bedoeld? Ze leren ons vragen te stellen aan onze waarnemingen, ze maken ons nieuwsgierig. Juist die eigenschap is belangrijk in onze samenleving. Vragen stellen, nieuwsgierig zijn, onzekerheid toelaten. 


Onzekerheid …..  Misschien is dat wel precies wat het scheppingsproces voor een kunstenaar zelf ook is…. Vragen stellen bij hun waarnemingen, onzeker zijn over wat je wilt scheppen… en dan het best mogelijke antwoord vinden in woorden of beeld.  Welke vragen  de beeldend kunstenaar Piet Lont en dichter Joris Miedema zich hebben gesteld bij het maken van hun bijdrage aan Dichtdruk.... ?

Mocht u meer informatie willen over Dichtdruk, klik dan hier. Daar vindt u de namen van de andere kunstenaars, en informatie over hoe u de prenten kunt kopen.

Het gedicht van Joris Miedema:

leeg spiegelbeeld

we stonden levenslang met onze ruggen
tegen elkaar aan
waardoor ik je nooit kon omarmen
tot er een moment kwam
dat we elkaar niet meer in evenwicht
wisten te houden
ik ben met de tijd harder gaan duwen
en jij begon steeds makkelijker te vallen
we vulden de dagen door weer op onze plek
te gaan staan
ik heb geen idee hoeveel
we op elkaar hebben geleken

we hielden onze lege handen op
omdat er een moment moest zijn
dat we iets van elkaar terug zouden krijgen
jij werd steeds kleiner
en ik groter tot je in mijn rug
stilgevallen wind werd vanuit het zuiden
ik keerde me om
en de gravures in je gezicht verraadden
dat je ooit gepeinsd moet hebben
een arm die ik altijd in ons
midden had gehouden
had ik om je heen willen slaan

© Joris Miedema



donderdag 19 juli 2018

Lessen voor een directeur

Ik schreef al eerder over hoe we dingen anders willen doen binnen bibliotheek Kennemerwaard. We willen meer onze professionals aan het roer van de ontwikkelingen zetten. En dat is mooi gezegd, maar hoe doe je dat dan? Als management en als directeur in het bijzonder is er niks zo lekker als koers uitzetten, beslissingen nemen en het voortouw nemen. Maar als je vindt dat je de professionals in je organisatie meer invloed wilt geven op het beleid dan moet je als management iets anders gaan doen. Wat dat dan is zijn we met vallen en opstaan aan het ontdekken met elkaar. We hebben het afgelopen jaar als MT geoefend met op onze handen zitten (dat was al best moeilijk) maar vooral onze mond houden (en dat is pas ECHT moeilijk ;-) en niet onze ideeën over hoe de organisatie zich moet gaan ontwikkelen uit te spreken.

Het begon ergens vorig jaar..... we zagen dat het op plekken in de organisatie begon te schuren. De formatie op een aantal programmalijnen was sterk gegroeid, en de aansturing werd steeds lastiger voor de sectormanager, want teveel medewerkers om voldoende persoonlijke aandacht te kunnen geven. En we lieten het gebeuren.... en deden niets... we lieten de druk oplopen. Totdat er op een gegeven moment zoveel druk in de organisatie kwam dat er klachten kwamen over 'het gebrek aan visie en het ontbreken van keuzes' vanuit het management.

Au! dat doet zeer als je dat te horen krijgt als management. We hebben er natuurlijk over gesproken over hoe we er op zouden reageren. We konden natuurlijk gelijk weer in de oude reflex van oplossingen bedenken schieten. Maar dat wilden we niet. Die groep van medewerkers op de programmalijnen waren meer en meer bovenlokaal gaan werken. Dat was een ontwikkeling waarvan wij als MT dachten dit steeds meer zou moeten gebeuren omdat we de kwaliteiten van onze mensen in meerdere vestigingen zouden willen inzetten. Dus bedachten we dat we heel goed onze mensen om advies zouden kunnen vragen over welke ervaringen ze hadden als bovenlokale teams, welke dingen goed gingen, wat beter kon.

Van dat moment af hebben we het afgelopen jaar in verschillende settings onze medewerkers om advies gevraagd. Met die adviezen zijn wij dan weer verder gegaan als MT. Zo ligt er een globaal plan voor een nieuwe indeling van onze organisatie, liggen er toekomstvisies voor de programma's, wordt er gesproken over welke kwaliteiten we nodig hebben voor de toekomst. En dat wordt grotendeels door onze medewerkers zelf ontwikkeld. Af en toe werd het MT uitgenodigd om bijgepraat te worden, om vanuit onze kennis en ervaring input te leveren.

Afgelopen dinsdag was het team, wat nu na alle voorgaande sessies van het afgelopen jaar, bezig is met de verdere doorontwikkeling naar een raamwerk voor ons nieuwe meerjarenbeleidsplan weer bij elkaar. Het doorontwikkelteam, het DOT. En iedereen mag aansluiten bij het kernteam om mee te denken, mee te praten. En wij als MT waren uitgenodigd om te horen wat de voorlopige oogst is.

Ze hebben gesproken met elkaar over de waarden van de bibliotheek, vanuit hun programmalijnen. En o wat word ik dan blij van wat ik hoor! Voor het programma Participatie en Zelfredzaamheid vinden onze medewerkers compassie voor de ander, de behoefte van de ander, een inclusieve samenleving en dus een inclusieve bibliotheek belangrijk. Voor het programma Leven Lang Leren in combinatie met de klassieke bibliotheek, ter plekke omgedoopt tot Ontwikkeling en Ontplooiing werden waarden als ontmoeting, informeel, netwerken, gelijkwaardigheid, respectvol, gericht op persoonlijke ontwikkeling, het verbinden van collectie aan de activiteiten genoemd. En dan het programma Educatie: iedereen draagt bij vanuit zijn eigen kracht en talent aan het collectief, creativiteit, voor burgers van de toekomst, met een open blik, uitdagen van het onderwijs, met plezier, passie en sprankeling. Gericht op de groepsgerichte dienstverlening in het formele leren.

Tussen neus en lippen door werd er Japans wijsheid gedeeld, de theorie van Wabisabi en  de Afrikaanse filosofie van Ubuntu.  Met daaruit gedestilleerd dat er schoonheid ligt in eenvoud, schoonheid in één ding heel erg goed doen omdat daarmee alles wat imperfect is wegvalt.  Daarn werd het verhaal van de soepsteen verteld. Boodschap daarvan is dat je samen meer kan dan alleen en dat het er om gaat om wat je bijdraagt aan het collectief.  Je bent pas succesvol als ook de groep (of lees hiervoor de samenleving) succesvol is.

Ik ben dinsdag echt onder de indruk geraakt van de kracht en talenten van onze medewerkers. Ik wist natuurlijk dat bibliotheek Kennemerwaard rijk is aan heel gemotiveerde en getalenteerde mensen, het is prachtig om te zien hoe ze elkaar ook weten te inspireren en daarmee ook ons als MT. Het mooist vond ik dat de hele groep zei dat ze vinden dat bibliotheek Kennemerwaard blijvende impact moet willen hebben. Daar is een mooi begin mee gemaakt, ook intern. Dit proces van doorontwikkeling gaat zeker dat bereiken: Blijvende impact!