maandag 7 januari 2019

Nieuwjaarstoespraak


En al weer is er een jaar voorbij! Het lijkt wel gisteren dat we boven in stadskantine met elkaar proostten op 2018, en nu gaan we straks het glas heffen op 2019. Ook dit jaar is onze nieuwjaarsborrel weer uitstekend verzorgd door de personeelscommissie. Dank daarvoor.

De tijd vliegt. Hij vliegt voorbij terwijl wij plannen maken en plannen uitvoeren. Want wat is er het afgelopen jaar weer veel werk verzet!
Ik noem een paar hoogtepunten: Dag en Dauw op vijf plekken, Film en Mediafestival, Boekstart in verschillende kinderopvanglocaties, Een koekje erbij en Aan tafel met op verschillende vestigingen, Biebstart in Castricum en Heerhugowaard, de verschillende coderdojo’s, de uitbreiding van openingsuren met behulp van vrijwilligers, de Joost Zwagermanlezing van internationale allure, de Human Library in verschillende gemeenten, de start van een bovenlokaal inlichtingenteam. Kleine en grote activiteiten die er toe doen. En dan noem ik nog niet eens de geweldige prestatie die er dagelijks voor en achter de schermen wordt neergezet om in de vestigingen onze bezoekers goed van dienst te zijn.

Iedere dag leveren we met elkaar een topprestatie, vaak in stilte. Bibliothecarissen zijn vaak niet zo van de voorgrond. We doen ons werk ten behoeve van de inwoners van onze gemeenten. Dat we hen helpen zichzelf te ontwikkelen vinden we vaak al voldoening genoeg. En er is natuurlijk ook niets mooiers dan te zien hoe een mens groeit en meer in zijn mars blijkt te hebben dan wat hij op het eerste gezicht van zichzelf dacht. Het is ook heerlijk om te zien hoe iemand blij en geïnspireerd is geworden van een prachtig boek of een interessante lezing.

Toch is het vertellen van ons verhaal aan de buitenwereld heel erg belangrijk. Wat doen we voor het gemeenschapsgeld waarmee we werken? Wat bereiken we er mee? Gelukkig bleek tijdens de bezoeken die Jan, Hanneke en ik hebben gemaakt aan de verschillende fracties in de vier gemeenteraden dat we het over het algemeen goed op staan. Maar het blijft opletten geblazen. We hebben vier nieuwe wethouders gekregen, en ieder van hen heeft weer een eigen insteek. De kunst voor ons is om te zorgen dat we trouw blijven aan onze eigen waarden en missie, én aansluiten bij de wensen van de nieuwe gemeenteraad. Dat is de puzzel waar Jan, Hanneke en ik ons mee bezig houden, maar om het verhaal te kunnen blijven vertellen hebben we jullie input nodig.

Het afgelopen jaar is er ook door iedereen die wilde meegedacht en meegepraat met het doorontwikkelteam. Wat is daar hard gewerkt. Met af en toe moeilijke gesprekken, maar vooral met heel veel passie en plezier gesproken over waar de bibliotheek voor staat, en waar we over vier jaar willen staan. Dat het managementteam daarbij een faciliterende rol had viel voor ons niet mee. Het was alsof wij met z’n drieën met onze neus tegen een ruit aanstonden, binnen was het gezellig en warm, hadden ze verhalen over theeceremonies, Masai-wijsheden en stenensoep, werd er druk gepraat en gelachen…. En wij moesten als drie weesjes buiten staan wachten tot we ook mochten aanschuiven. Zielig hè?

Maar het heeft ons als organisatie goed gedaan, wij met elkaar zijn dit proces aangegaan. Ik wil niet in wij/zij denken, maar het was het afgelopen jaar echt jullie verdienste dat er nu een raamwerk ligt waar een nieuw meerjarenbeleidsplan uit kan worden opgeschreven. De hoofdlijnen liggen er, en Jan, Hanneke en ik zijn supertrots en nu we zelf ook weer aan mogen schuiven ook heel erg blij dat wij ook mee mogen ‘spelen’. De rollen van iedereen zijn in beweging en we leren steeds beter om van ieders kwaliteiten gebruik te maken.

Voor het komend jaar staat er zoals altijd ook weer het nodige in de steigers. Natuurlijk zullen er weer allerlei projecten doorgang vinden. Er is over 2018 meer dan 6 ton aan projectgeld binnen gehaald, dus dat geld moet ook opgemaakt worden. Daarnaast gaan we werken aan een nieuw functiehuis, en is het onderzoek over een fusie of nauwere samenwerking met Artiance gaande. Dat besluit zal ergens in mei gaan vallen, voor die tijd moet er nog het nodige uitgezocht worden. We zullen bij de vier gemeenteraden langs gaan, of hen uitnodigen om ze ons nieuwe beleidsplan te presenteren. En natuurlijk maken we dan ook graag gebruik van jullie kennis en kunde om het verhaal uit de praktijk goed voor het voetlicht te krijgen. 2019 is veelbelovend. We bouwen door op wat we al bereikt hebben en zullen niet nalaten om te blijven veranderen. Dat zit inmiddels in onze genen. 

Wij zijn een beetje Toekomstkijkers geworden:

Toekomstkijkers
Zelfs wanneer de sokken al lang en breed uitgetrokken zijn,
Verlangen naar thuiskomen.
We noemen onszelf gewoontedieren,
Maar dat is een grove onderwaardering.
Stiekem zijn we niet meer dan twijfelachtig tevreden met de gewenning.
Om de hoek, achter een deur, achter de volgende pagina van de kalender,
Ligt wat in ieder geval de schijn van een paarsoranje zonsopgang heeft.
Blinde hoop wordt historisch onderschat.
Ja, juist in het onbekende wonen onbegrensde mogelijkheden.
Nieuwe groetjes, nieuwe gezonde blosjes, nieuwe lievelingsvakanties,
Altijd, met de ogen gesloten, turend naar de belofte van nieuw.

Proost! Op een veelbelovend 2019!

(gedicht Nick Felix)

woensdag 2 januari 2019

Bij de buren kijken: lessen uit het onderwijs

Het is inmiddels al weer meer dan een maand geleden, 29 november 2018 hield Dick Bruinzeel, bestuurder van het Jan Arentsz college een praatje voor geïnteresseerde collega's over hoe binnen het onderwijs, en dan specifiek zijn scholen, verandering in zijn werk gaat. Ik zeg 'praatje' omdat hij zijn presentatie die we later toegestuurd kregen ook zo noemde. Het was veel meer dan een praatje. Het was een feest van herkenning,  of misschien moet ik het een doorvoeld meeleven in een zoektocht, dwaaltocht soms, van een leidinggevende in een veranderingsproces noemen.

Ik kan zijn verhaal hier niet helemaal reproduceren, wel de hoofdlijnen aangeven. Het Jan Arentsz is een scholengemeenschap waarin van vmbo tot en met gymnasium-niveau les wordt gegeven. De school was toen hij in 2011 aantrad als nieuwe bestuurder ingeslapen. Er werd onvoldoende vernieuwd in de manier van lesgeven, en dat liet zich ook zien in het aantal leerlingen dat zich inschreef bij de verschillende scholen. Hij wilde hier verandering in aanbrengen. De scholen weer aantrekkelijk maken voor leerlingen, ouders en ook voor leerkrachten.

De verandering startte bij de leerkrachten. Deze professionals hadden last van 'aangeleerde hulpeloosheid', en zo keken ze ook naar de leerlingen. Leerlingen werden niet uitgedaagd om het beste uit zich zelf te halen, dat gold ook voor leerkrachten. Dat moest anders.
Veranderlandschap Jan Arentsz

Ze hebben met elkaar een heel proces ingezet. In plaats van het makkelijk te maken voor leerlingen en lesmateriaal aan te passen, moest er een uitdaging in zitten. Dick noemde het 'grote potten didactiek': op een (basis)school kun je er voor kiezen om de toiletten voor de kinderen laag te maken zodat ze er gelijk op kunnen, of ze een volwassenen wc te laten gebruiken met indien nodig een extra krukje en kleinere bril (zoals je thuis ook doet) en ze zo te leren die te gebruiken. Zo werd er ook stapsgewijs naar het onderwijs gekeken. Hij kwam met het voorbeeld van hun technasium, maar hij had nog wel andere voorbeelden kunnen gebruiken zei hij want overal binnen het Jan Arentsz wordt nu vernieuwd.

In het technasium krijgen de leerlingen een opdracht van een externe partij. Uit de praktijk gehaald dus. Mooie voorbeelden waarin leerlingen een oplossing moeten gaan vinden voor een probleem, achterhalen wat nou precies de bedoeling is. Een voorbeeld van zo'n opdracht:    De stal van veehouder Miedema is aan de voorkant open. Doordat het licht tot ’s avonds 10 uur brandt, wordt het zomergevoel van de koeien gestimuleerd, wat het welzijn en dus de melkproductie aanzienlijk ten goede komt. Omwonenden klagen echter over de grote licht uitstoot, waardoor hij zijn stal zal moeten aanpassen. Miedema is op zoek naar alternatieve, diervriendelijke oplossingen om de melkproductie te stimuleren waar omwonenden geen hinder van ondervinden. (red. De opdrachtgever vraagt een bioloog om advies.)

Dick vertelde dat om leerlingen met zo'n vraag aan de gang te laten gaan je als docent samen met de opdrachtgever in staat moet zijn om een goede opdracht te formuleren. De kinderen moeten wel weten wat er precies van hen verwacht wordt, wanneer het klaar moet zijn etc. De uitgewerkte opdracht wordt beoordeeld door de opdrachtgever en de docent, het moet voldoen aan het 'plan van eisen' en alles wat daaraan voldoet is 'goed'. De kinderen wordt geleerd om te reflecteren op hun leerproces: Hoe hebben we samengewerkt? Wat ging goed, wat kan beter? Wat heb je over jezelf geleerd? Over de ander? Enz. Leerlingen leren heel veel hiervan. Naast kennis en vaardigheden die betrekking hebben op de inhoud van het onderwerp leren ze plannen, samenwerken ook als je elkaar niet of juist heel aardig vindt, fouten maken en opnieuw proberen, eigen en andermans kwaliteiten en bovenal reflecteren. Kwaliteiten waar je als volwassen mens ook heel veel aan hebt in het werkzame en sociale leven.

Tegelijkertijd zit hier natuurlijk een parallel in voor de leerkrachten. Voor hen geldt dit ook, en nog meer: Zij zijn de 'leidinggevende' van de leerlingen en om hen goed te begeleiden in hun persoonlijke groei moeten ze hoge verwachtingen hebben van hun leerlingen, ze moeten op handen kunnen zitten (en mijn toevoeging is 'je mond kunnen houden' ;-). Verder moeten leraren het probleem niet overnemen als ze het zelf kunnen oplossen, leerlingen wel de spiegel voorhouden ‘wat was ook alweer de opdracht?’ de hierboven al genoemde kwaliteit van het kunnen schrijven van een opdracht die voldoende sturend is en die de kwaliteit waaraan het werk moet voldoen duidelijk maakt, en je moet kunnen begrenzen zodat leerlingen niet 'over de kop' gaan.

Zo'n proces begeleiden als bestuurder vraagt nogal wat. Want zij moeten op een andere manier naar leerlingen kijken, dat kan alleen als er ook anders naar hen wordt gekeken. En dat het resultaat dan is dat zij ook anders naar zichzelf gaan kijken en naar de organisatie. De sleutel van het succes volgens Dick is om medewerkers te laten zien wat hun bijdrage aan het totaal is, dat geeft betrokkenheid. Laat zien waar hun deeltaak bijdraagt aan de hele taak. Hij gebruikt in zijn organisatie veel van de denkbeelden van Wouter Hart, ga uit van de 'bedoeling'.
Binnen de verschillende teams werd er met elkaar gesproken over waarom ze ooit voor het onderwijs hadden gekozen, en daar haalden ze de visie uit:
1. Brede vorming: We willen meer dan mooie diploma’s, ook persoonsvorming en socialisatie zijn belangrijk (didactiek én pedagogiek).
2. We streven naar onderwijs dat eigentijds is (onze ouders en leerlingen brengen de buitenwereld naar binnen)
3. We streven naar educatief partnerschap.
1 t/m 3 = ‘Excellent schoolklimaat’

Het had zo een stuk van onze bibliotheek kunnen zijn, geproduceerd door onze mensen in het werken aan het meerjarenleidsplan. Met iets andere woorden, want wij zijn geen school. Maar wel met diezelfde passie en inzet. Deze basis is door het Jan Arentsz uitgewerkt naar wat het betekent voor de individuele scholen, wat heb je er dan voor nodig aan middelen, maar vooral ook aan waarden.

Wat ik heel mooi in zijn verhaal vond is dat hij precies kon aangeven waar het goed gaat, maar ook waar de praktijk weerbarstiger is dan de theorie en de goede bedoelingen. Want er gaat heel veel goed nu bij het Jan Arentsz, maar er zijn ook valkuilen: 'In en out'groep gedrag dat ‘normaal’ is bij teamvorming (nieuwe mensen worden 'blauw' gespoten met 'oud'gedrag), zelfsturing veronderstelt veel professionaliteit, en vraagt dat je ‘help’ durft te zeggen, mensen werken al heel lang op de school en houden elkaar soms gevangen in beelden uit een ver verleden, afleren is moeilijker dan leren/ als het spannend wordt ……De aanpak van het Jan Arentsz vergt veel toelichting bij bijvoorbeeld inspectie en andere partijen en het vraagt veel van het ondersteunend personeel. Allemaal zeer herkenbaar, want ook bij ons veranderingsproces binnen Kennemerwaard merk ik dat we struikelend voorwaarts gaan. Dat het papier gewillig is, maar dat de praktijk heel veel aandacht vraagt om de koers vast te houden. En dat we ons de tijd voor dat soort reflectie vaak niet gunnen. Terwijl dat zo belangrijk is om met elkaar te bediscussiëren.

Wat betekent het dan voor Dick om aan zo'n proces leiding te geven? Want ook hij is mens en als leidinggevende is een goede werkdag er één waarop je oplossingen hebt aangedragen, knopen hebt doorgehakt en als je dat niet hebt gedaan je voor  je gevoel geen richting hebt gegeven en geen blijk hebt gegeven van je visie. Hij gelooft in zijn aanpak, en heeft met zijn team van leidinggevende het volgende afgesproken: als leidinggevenden hebben zij halfjaarlijkse cascade van gesprekken met medewerkers: harde en zachte signalen, geen afrekenen, wel leg uit hoe je met vrijheid bent omgegaan. De teamleiders bespreken  met teamleden/ directie met teamleiders/ bestuur met directie/ Raad van Toezicht met het bestuur, allemaal vanuit diezelfde grondgedachte en cultuur.In die gesprekken wordt begrensd wat buiten de kaders valt/niet in overeenstemming is met cultuurregels. Mooi vind ik het benutten van momenten van de waarheid (maak van plekken der moeite, plekke der luwte) en als leidinggevende vertoon je voorbeeldgedrag en geef je fouten daarin toe.  Sturen uit vertrouwen en weten dat de vrijheid die je geeft beantwoord wordt door genomen verantwoordelijkheid.

Het verhaal van het Jan Arentsz is een bijzonder verhaal, ook een herkenbaar verhaal. Het samen werken aan verandering, je collega's en medewerkers daarbij aanspreken op hun professionaliteit en daarin als leidinggevende de goede dingen doen... zo ongelooflijk lastig en leuk! Ook binnen Kennemerwaard zijn we bezig met de verandering, ik schreef er al vaker over. Het is een struikeltocht waarbij ik als directeur soms  moeite heb mijn rol goed te spelen. Wanneer moet ik op mijn handen zitten en mijn mond houden? Ik ben nogal zeggerig van aard en geef graag mijn mening ;-) Wanneer moet ik wel aan de bel trekken en de vraag stellen over welke koers we ook al weer voor ogen hadden en of we zo wel de goede kant op gaan? Mij is verweten dat ik geen visie had (au!) en dat ik geen sturing gaf. Je kunt het best duiden als directeur omdat die vraag komt op het moment dat het moeilijk wordt, en het dan makkelijker is om naar je directeur/leidinggevende te kijken dan zelf de oplossing te bedenken. En dan voel je je als directeur aangesproken, wil je wel in actie komen, maar is dat niet wat je voor ogen hebt. Want je weet dat de organisatie er beter van wordt als je alleen de hulpstukken aanreikt, de 'grote potten didactiek' toepast, in plaats van in de hulpmodus of 'grote leiderrol' te schieten.

Binnenkort ligt er een concept meerjarenbeleidsplan, volledig ontworpen door een groep van ca. 60 medewerkers van Kennemerwaard. Iedereen die wilde heeft mee kunnen denken. Daar heeft het managementteam van onze bibliotheek een kleine bijdrage aan geleverd, of een hele grote, door ons op de achtergrond te stellen, het is maar hoe je het wilt zien ;-) Medewerkers van verschillende disciplines en vestigingen hebben samen gewerkt aan de missie en visie van onze organisatie, aan de waarden waar we voor willen staan. Die onderschrijven wij volledig, we zijn ongelooflijk trots op onze mensen. En zelfs een beetje jaloers.. in een terugkoppelsessie met het kernteam van het doorontwikkelteam gaven alle drie de managementteamleden (Jan, Hanneke en ik) aan dat we zo enorm trots en blij zijn en dat we er ook allemaal een beetje van baalden dat wij 'niet mee mochten doen'. Dat is niet waar natuurlijk... wij doen mee, we hebben een andere rol gekregen, één van aanmoedigen, stimuleren, begrenzen, mogelijk maken, en extern en intern met elkaar verbinden.
Een prachtige taak!





Nu alleen die valkuil van oud gedrag nog zien te vermijden......









woensdag 5 december 2018

De Sint komt langs


Aan de medewerkers van bibliotheek Kennemerwaard

In deze koude tijd van het jaar galoppeert de Sint met zijn paard over de daken
Als hij dreigt uit te glijden hoor je de pieten verschrikte kreten slaken
De Sint heeft echter veel vertrouwen in Amerigo’s tred en houvast
Iets wat in zo’n jarenlange samenwerking tussen Sint en zijn viervoeter past
En mocht het edele dier zich toch eens verstappen en uitglijden
Dan zegt Sint dat je fouten nooit helemaal kunt vermijden
Hij spoort zijn paard en ook zijn Pieten aan om nieuwe wegen te bewandelen
En naar bevind van zaken op eigen wijsheid en instinct te handelen
Daar ziet de Sint wel een mooi parallel met de gang van zaken binnen Kennemerwaard
Waar de roe, het schandblok, de zweep en het cachot al jaren worden gespaard
Oude dienstverlening vernieuwen en verbeteren is het devies
En weet je het als medewerker even niet dan is er altijd collegiaal advies
Met elkaar bouwen de collega’s aan mooi en  succesvol bibliotheekwerk
Om dat te ondersteunen maken Sint en Piet zich graag sterk
Dus belonen ze jullie aller inzet graag met een klein present
Want voor jullie harde werken mag je best een beetje worden verwend.


Groet van Sint en Piet


dinsdag 13 november 2018

Die pet past ons allemaal

U kent hem vast nog wel, die slogan van de politie waarin werd opgeroepen om als waakzame burger de politie te helpen. Nu kreeg ik deze week een leuk bericht van twee van onze medewerkers: S. en J. Beide collega's zijn gevraagd of bibliotheek Kennemerwaard samenwerkingspartner wil worden van de politie op het gebied van preventie-activiteiten. Dit alles naar aanleiding van een bijeenkomst met lokale ondernemers, waarbij ook de politie aanwezig was, en het feit dat de politie een bijdrage gaat leveren met hun cybercrime team aan de Week van de Mediawijsheid.  En laten wij daar nou net goede programma's voor hebben om veilig te kunnen internetten, veilig gebruik van social media voor/door jongeren en een ouderavond over dit onderwerp.

Ik vind het geweldig dat het ons stap voor stap lukt om het beeld dat de bibliotheek alleen voor boeken is om te buigen. Ja, die hebben we ook, en dat blijft ook wel zo. En we doen inmiddels (zoals veel andere bibliotheken) zoveel meer. We organiseren filmfestivals, voorleesochtenden, culturele ochtenden voor en door senioren, lezingen over actuele thema's, coderdojo, internetcursussen zoals Klik&Tik en Digisterker, trainingen voor taalmaatjes, taalcafés, taal- en participatiestimuleringsactiviteiten zoals ' Kijken naar kunst' en nog veel meer. Dat alles doen we bijna altijd samen met andere partijen.


Belangrijke element in ons aanbod van digitale cursussen is onder andere het veilig internetten en gebruik van social media. We hebben een prachtig programma ' Veilig Puberen' dat we inmiddels in Heerhugowaard en Bergen op een flink aantal basis- en voortgezet onderwijsscholen jaar op jaar uitvoeren. We hebben programma's waarbij we jongeren kritisch na laten denken over 'fake news'. En volwassenen geven we dus ook les in het veilig omgaan met internet. Mooi dat de politie met ons wil samenwerken, daar is het 's' woord weer ;-) Die pet past bibliotheek Kennemerwaard zeker!

woensdag 15 augustus 2018

Multitouchtafel als extra 'display'

In een aantal van onze vestigingen, onder andere Heerhugowaard, De Mare, Bergen en Alkmaar Centrum hebben we een multitouch-tafel staan. Mooie grote schermen waarop je telkens nieuwe presentaties kunt zetten. Nu is het gevaar van zo'n tafel dat er in het begin een paar presentaties op gezet worden, en dat het daarna vervalt tot een statisch geheel. Geen vernieuwing. En dat is nou net niet de bedoeling!

Nu wordt op onze multitouch-tafels regelmatig iets nieuws gezet, vaak een presentatie die aansluit bij een activiteit. Zo hadden we in Heerhugowaard al een presentatie over trouwen door de jaren heen, waarbij bezoekers van de bibliotheek werd gevraagd om oude trouwfoto's aan te leveren voor digitalisering. Dat leverde een leuk beeld van ca. 80 jaar trouwhistorie op. Licht stijvige foto's van voor en net na de tweede wereldoorlog, hippietrouwfoto's uit de zestiger jaren en glamourfoto's met 'groot' haar uit de jaren tachtig. En trouwfoto's van nu in allerlei stijlen. Leuk, zo'n verhaal over een groeiende gemeenschap aan de hand van foto's. Mooi ook om te zien dat mensen met elkaar aan de praat raakten bij de presentatie over hun verleden, herinneringen aan hun bruiloft.... communityvorming avant la lettre.

Er zijn nog meer presentaties gemaakt, zoals over tekeningen van kinderen uit de concentratiekampen in de tweede wereldoorlog samen met tekeningen van vluchtelingenkinderen nu, naar aanleiding van een boek en lezing, een presentatie over Joost Zwagerman toen een herdenkteken aan hem werd onthuld.... het zijn zo maar wat voorbeelden. Onze medewerkers Caroline, Amanda en Edith gebruiken de multitouch-tafel echt als een extra display om aan te sluiten bij actuele onderwerpen of om iets extra uit te lichten dat anders onderbelicht zou blijven.

Vorige week schoot Caroline mij aan, één van onze medewerkers die presentaties maakt. Ze was trots op de nieuwste aanwinst op de tafel. Een presentatie van tekeningen van Eric Coolen. Een striptekenaar uit Haarlem die bezig is met een boek over 500 jaar Grote Kerk. Caroline maakte een prachtig overzicht van zijn werk. Dus wie binnenkort een keer in onze vestiging in Alkmaar Centrum is, en benieuwd naar het werk van Eric Coolen...... werp een blik op de multitouch-tafel op het werk van deze kunstenaar.... en het werk van onze Caroline natuurlijk ;-)

maandag 6 augustus 2018

Compliment van een collega voor een collega

Ik schrijf in dit blog met regelmaat over onze medewerkers, over wat ze doen, en welk effect dat heeft. Vaak gaat het over werk op scholen, voor kwetsbare groepen, inburgeraars of laaggeletterden. Het 'gewone' bibliotheekwerk komt minder vaak voorbij. Dan zou je bijna denken dat daar niks bijzonders gebeurt, dat medewerkers daar op de automatische piloot hun werk doen. Niets is natuurlijk minder waar!  

Die collega's helpen elke dag via rechtstreekse raad en daad bezoekers van de bibliotheek aan een goed boek of een antwoord op een vraag naar informatie. Ze zorgen er voor dat er interessante displays liggen rondom een thema. En bedenk maar een leuk thema iedere keer, als je iets buiten de paden van de displaykalender wilt doen. Daarvoor heb je vakkennis nodig, weten wat er in de collectie zit, en gevoel voor wat er speelt onder je publiek. Gelukkig hebben we zulke medewerkers, die vaak hun werk ook 'heel normaal' vinden, daar heel bescheiden over zijn en er heel veel plezier aan beleven.

Dan is het mooi dat klanten er gebruik van maken, en erover in gesprek raken met een collega. En dan ben ik blij dat die collega, dank je wel Esther Valent,  tweet over de mooie display die Marja Scheltis had gemaakt: "Stond net een praatje te maken met een mevrouw bij de display met jonge Nederlandse schrijvers. Ik raadde haar Hagar Peeters aan. Hanna Bervoets lag er ook. Daar had ze alles al van gelezen, want ze was haar juf in groep 3 :-)." Heb ik weer een blog ;-)

(NB: wij hanteren de retaildisplaykalender (wat een woord overigens ;-) voor de onderwerpen op de displays, om het voor medewerkers makkelijk te maken te displayen. Daarnaast is er in iedere vestiging ruimte om één of twee displays anders in te richten, dat mag... hoeft niet)

donderdag 2 augustus 2018

Over effectmeting gesproken

Als bibliotheken doen we heel erg ons best om duidelijk te maken welke (maatschappelijke) effecten ons werk hebben. We houden heel veel bij aan resultaten, kwantitatief en kwalitatief. We meten wat af met elkaar. En dat is over het algemeen goed, want we moeten in staat zijn uit te leggen waaraan wij het ons toevertrouwde publieke geld besteden, en wat of wie er mee bereiken.

Zelf ben ik ook voorstander van het zogenaamde 'storytelling'. Met een ware gebeurtenis maak je de cijfers levend, en vertel je wat iets wat de bibliotheek heeft gedaan voor een persoon of een instelling heeft betekend. Ik deel graag met jullie het volgende voorbeeld dat ik kreeg toegestuurd van Rita Smedinga, één van onze accountmanagers voor het onderwijs.

"Trots en blij
Aan het einde van het schooljaar zijn er veel evaluatiegesprekken op de scholen. Hoe is het afgelopen schooljaar gegaan en op welke manier gaan we het nieuwe schooljaar met elkaar samenwerken? Deze gesprekken zijn heerlijk om te doen. Waarom? Onze de Bibliotheek op school(dBoS) consulenten maken op de scholen het verschil. Door de LeesMonitor zien we een stijging in het lees- en medianiveau. dBos  consulenten hebben eigen inbreng, geven ondersteuning aan de ouders en de teams en brengen de leerlingen veel plezier op het gebied van lezen en media-educatie. Maar steeds vaker ook op het gebied van duurzaamheid, programmeren, filosoferen: de 21ste -eeuwse vaardigheden die kinderen nodig hebben om zich in onze maatschappij te kunnen redden. 

Maar zoals het gesprek op de Spinaker (openbare school voor voortgezet speciaal onderwijs) ging, dat was echt ongelofelijk. De docenten vroegen eerst aan Leonie Befort hoe ze het afgelopen schooljaar zelf had ervaren. Het eerlijke antwoord was: eerst positief, daarna heel moeilijk en nu gaat het goed. Leonie heeft veel steun ervaren van de docenten tijdens dit lastige proces.  Ze begrepen dan ook heel goed hoe dit voor haar is geweest. ( Ter verduidelijking: In Heerhugowaard voeren we op alle bovenbouw van het basisonderwijs en op alle onderbouw van het voortgezet onderwijs al een aantal jaren een programma uit dat leerlingen (en hun ouders) weerbaar maakt op het gebied van digitaal of cyberpesten, sexting en grooming.)
CC0 Creative Commons, Pixabay 

Daarna kwam er een WMP-rapport op tafel en wat blijkt: het afgelopen schooljaar is het digitaal pesten enorm afgenomen! 85% van de leerlingen hebben een 4 (hoogste score) gescoord, daar waar het in de jaren ervoor een 2 was!! Het gestelde doel (digitaal pesten verminderen) is met grote stappen in het afgelopen jaar gehaald!!
School geeft aan dat de meerwaarde van de lessen van de bibliotheek zich hiermee hebben bewezen. 

Want wat zien zij in de praktijk:
-         Jongeren reageren positief op de lessen van Leonie.
-         De boodschap wordt helder gebracht
-         De leerlingen zijn echt geconcentreerd bezig met de opdrachten
-         Ouders komen nog steeds terug op de ouderavond van Leonie die aan de lessen vooraf ging.
-         Het materiaal past prima bij de doelgroep.

Als voorbeeld werd een quote van een leerling genoemd die naaktfoto’s had rondgestuurd waarna er een les van Leonie was gegeven. ‘Ik stuur geen naaktfoto’s meer rond hoor! Volgens juf Leonie ben ik dan strafbaar en daar heb ik echt geen zin in!’.
Een docent van de Spinaker heeft zich ten doel gesteld om binnen de werkgroep van alle VO-scholen binnen de interregio Heerhugowaard elkaar te vinden in het verbinden en in het op elkaar aanpassen van taalgebruik en handelen. Onze consulent trekt daarin samen met haar op en ondersteunt haar.

Preventie, verdieping en verbreding. Daar kunnen wij als Bibliotheek Kennemerwaard trots op  zijn dat we daar aan bijdragen!!"

Zo'n verhaal zegt wat mij betreft veel meer over onze impact dan onze cijfers, al hebben die zeker mee ;-). Van dit verhaal word ik ook trots en blij!