Nieuwjaarstoespraak

Ik heb natuurlijk een speech voorbereid, maar ik wil beginnen met een klein verhaal. Op zaterdag, als mijn echtgenoot en ik thuis zijn (wat niet zo heel vaak voor komt 😉 dan is één van onze kleine, grote genoegens om op de terugweg van de markt bij de visboer om de hoek een portie kibbeling te halen. Dat nuttigen we dan met een glaasje wijn, toosten en vinden dat we het heel goed met elkaar hebben en genieten van dat moment. Vanmiddag toen ik bij de visboer kwam, en het is echt zo'n buurtwinkel vroeg de visboer mij waar ik oud en nieuw had doorgebracht. Of dat met familie was? Ik antwoordde dat we in Vilnius waren geweest met vrienden. “Vilnius...?” zei de visboer, “die les heb ik denk ik gemist met topografie... waar ligt dat?” “Het is de hoofdstad van Litouwen” zei ik. 

Naast me stond een wat oudere man die me ineens aansprak. “Weet u dat er een prachtig boek is geschreven over de Baltische staten?” ”Jazeker, van Jan Brokken” zei ik. “Daar heb ik een tijd geleden een mooie lezing van bijgewoond, hier in de bibliotheek” zei hij. “Met een celliste erbij” antwoordde ik. “Ja zo mooi, was u er ook?” “Ja dat was ik, en ik werk in de bibliotheek.” “Och, zei hij, ik mis het wel, het bezoek aan de bibliotheek. Ik woon nu in Sint Pancras, maar ik mis deze bibliotheek hier in het centrum. Het is er altijd gezellig, met een kopje koffie erbij een krantje lezen en een praatje doen. Je komt er altijd wel iemand tegen die je kent.” 

Een mooi voorbeeld van welke betekenis de bibliotheek heeft voor mensen in hun dagelijks leven. 

Nu dan welkom aan de leden van de Raad van Toezicht, aan de collega's van het management van Artiance, welkom aan alle collega's. Fijn dat jullie er allemaal zijn. Eerst wil ik graag een applaus als dank voor de personeelscommissie die dit allemaal heeft georganiseerd. 

2020 staat voor ons, een nieuw jaar en een nieuw decennium. Vooruitkijken, maar ook achterom. 

We moeten onze successen vieren, iets wat we wel eens te weinig doen. Want wat is er veel bereikt de afgelopen tien jaar.  

Na de fusie in 2009 een organisatie met 9 vestigingen in drie gemeenten naar nu 14 vestigingen in 4 gemeenten. Tijdens de bezuinigingsjaren en de crisisjaren hebben we bijna 20 % korting op budgetten in 10 jaar tijd opgevangen. Dat hebben we goed weten te doorstaan. Een aantal van onze vestigingen zijn wel omgevormd, maar we hebben ze nog allemaal! Dat kan helaas niet iedere bibliotheek ons navertellen.  

Ondertussen hebben we geïnnoveerd. Gekeken naar welke maatschappelijke vraagstukken er liggen waar de bibliotheek iets in kan betekenen. Ik noem een paar highlights: 

• Taal en leesbevordering: 44 scholen met dBos, 44 locaties Boekstart in de kinderopvang 
• Bestrijding laaggeletterdheid: taalhuizen in de vier gemeenten. Programma's voor bevordering geletterdheid en voor digitale vaardigheden 
• 21ste eeuwse vaardigheden: samenwerking en projecten met scholen en in de vestigingen, coderdojo's (zelfs mede organiseren van de landelijke dojoCon in Breda), klik & tik cursussen en Digisterker, Belastingsspreekuren, Mediawijsheidslessen en Veilig Puberen 
• Leven Lang Leren met mooie lezingenseries en activiteiten rondom spiritualiteit, Europese thema's, erfgoed, opvoedingsvraagstukken 
• En natuurlijk de 14 vestigingen die een grote betekenis hebben als huiskamer van de stad, de wijk of het dorp, waaraan ik al refereerde in het begin. 

We worden erkend in de branche als een bibliotheek die vooroploopt, en ook onze gemeenten zien ons steeds meer als een organisatie die hen kan helpen maatschappelijke vraagstukken op te lossen. Dat is ons aller prestatie en een compliment aan ons allemaal. Want Jan, Hanneke en ik kunnen praten als Brugman... maar als ons verhaal niet wordt onderbouwd met voorbeelden uit de praktijk dan worden het luchtballonnen die al snel doorgeprikt worden. Samen zijn we de bibliotheek, in de vestigingen, achter de schermen en op al die locaties buiten de bibliotheek waar we inmiddels werkzaam zijn.  

2020 wordt geen rustig jaar... een rommeljaar zoals Hanneke zegt. Met veel veranderingen in het verschiet. De reorganisatie die zijn vervolg heeft in 2020. Andere functies, andere manier van werken. Voor sommige collega's grote gevolgen, voor anderen minder. Wellicht werken op een andere plek, ander team. Het meerjarenbeleidsplan 2019-2022 dat door ons allemaal is gemaakt maakte dat veel van jullie ook vroegen om nieuwe functies. We hebben een inhaalslag gemaakt in het aanpassen van functies aan de manier van werken en vooruitkijken naar nieuwe manier van werken. De inhoud meer leidend laten zijn. Wennen, vallen en opstaan. Leren van de fouten, plezier hebben in het leren en kijken of het morgen beter kan. 

En natuurlijk de samenwerking en fusie met Artiance. Blij dat de collega's van Artiance er zijn. De mooie samenwerking die we nu al hebben met Dag en Dauw, verkenning van samenvoegen van projecten “Wat doe jij” van Artiance met bv Veilig Puberen, breder en integraler aanbod voor de scholen. We zullen het komende jaar en daarna gebruiken om stapsgewijs de programma's van de beide organisaties in elkaar te schuiven waar dat meerwaarde oplevert. 

2020 een jaar waarin we de weg die we in 2019 zijn ingeslagen met ons meerjarenbeleidsplan en de gesprekken met Artiance zullen blijven volgen.  

Weg  (Tom van Deel)Weg  Niet altijd wijst de weg zichzelf. Er zijn er  die zich verliezen in steeds meer en steeds  minder doorzichtige stenige zijpaden, in omhoog  en omlaag zonder duidelijk doel, en nog altijd  is het een weg, met de sporen die daarop wijzen.  Misschien, denk je ergens, halverwege of waar  het ook mag zijn, als je in kalme angst meent  verdwaald te zijn en zelfs de weg terug nooit  meer te zullen vinden, misschien is er een oog  dat deze verwarde weg ziet als een rechte lijn,  als een pijl, die zonder omhaal afvliegt op  het doel. Vertrouw daarom de weg, altijd, want  hoe dan ook, hij komt aan, anders was hij er niet. 

Ik wens ons een mooi jaar waarin we samen op weg gaan, en met elkaar het avontuur aangaan.  

Nieuwjaarstoespraak

En al weer is er een jaar voorbij! Het lijkt wel gisteren dat we boven in stadskantine met elkaar proostten op 2018, en nu gaan we straks het glas heffen op 2019. Ook dit jaar is onze nieuwjaarsborrel weer uitstekend verzorgd door de personeelscommissie. Dank daarvoor.

De tijd vliegt. Hij vliegt voorbij terwijl wij plannen maken en plannen uitvoeren. Want wat is er het afgelopen jaar weer veel werk verzet!

Ik noem een paar hoogtepunten: Dag en Dauw op vijf plekken, Film en Mediafestival, Boekstart in verschillende kinderopvanglocaties, Een koekje erbij en Aan tafel met op verschillende vestigingen, Biebstart in Castricum en Heerhugowaard, de verschillende coderdojo’s, de uitbreiding van openingsuren met behulp van vrijwilligers, de Joost Zwagermanlezing van internationale allure, de Human Library in verschillende gemeenten, de start van een bovenlokaal inlichtingenteam. Kleine en grote activiteiten die er toe doen. En dan noem ik nog niet eens de geweldige prestatie die er dagelijks voor en achter de schermen wordt neergezet om in de vestigingen onze bezoekers goed van dienst te zijn.

Iedere dag leveren we met elkaar een topprestatie, vaak in stilte. Bibliothecarissen zijn vaak niet zo van de voorgrond. We doen ons werk ten behoeve van de inwoners van onze gemeenten. Dat we hen helpen zichzelf te ontwikkelen vinden we vaak al voldoening genoeg. En er is natuurlijk ook niets mooiers dan te zien hoe een mens groeit en meer in zijn mars blijkt te hebben dan wat hij op het eerste gezicht van zichzelf dacht. Het is ook heerlijk om te zien hoe iemand blij en geïnspireerd is geworden van een prachtig boek of een interessante lezing.

Toch is het vertellen van ons verhaal aan de buitenwereld heel erg belangrijk. Wat doen we voor het gemeenschapsgeld waarmee we werken? Wat bereiken we er mee? Gelukkig bleek tijdens de bezoeken die Jan, Hanneke en ik hebben gemaakt aan de verschillende fracties in de vier gemeenteraden dat we het over het algemeen goed op staan. Maar het blijft opletten geblazen. We hebben vier nieuwe wethouders gekregen, en ieder van hen heeft weer een eigen insteek. De kunst voor ons is om te zorgen dat we trouw blijven aan onze eigen waarden en missie, én aansluiten bij de wensen van de nieuwe gemeenteraad. Dat is de puzzel waar Jan, Hanneke en ik ons mee bezig houden, maar om het verhaal te kunnen blijven vertellen hebben we jullie input nodig.

Het afgelopen jaar is er ook door iedereen die wilde meegedacht en meegepraat met het doorontwikkelteam. Wat is daar hard gewerkt. Met af en toe moeilijke gesprekken, maar vooral met heel veel passie en plezier gesproken over waar de bibliotheek voor staat, en waar we over vier jaar willen staan. Dat het managementteam daarbij een faciliterende rol had viel voor ons niet mee. Het was alsof wij met z’n drieën met onze neus tegen een ruit aanstonden, binnen was het gezellig en warm, hadden ze verhalen over theeceremonies, Masai-wijsheden en stenensoep, werd er druk gepraat en gelachen…. En wij moesten als drie weesjes buiten staan wachten tot we ook mochten aanschuiven. Zielig hè?

Maar het heeft ons als organisatie goed gedaan, wij met elkaar zijn dit proces aangegaan. Ik wil niet in wij/zij denken, maar het was het afgelopen jaar echt jullie verdienste dat er nu een raamwerk ligt waar een nieuw meerjarenbeleidsplan uit kan worden opgeschreven. De hoofdlijnen liggen er, en Jan, Hanneke en ik zijn supertrots en nu we zelf ook weer aan mogen schuiven ook heel erg blij dat wij ook mee mogen ‘spelen’. De rollen van iedereen zijn in beweging en we leren steeds beter om van ieders kwaliteiten gebruik te maken.

Voor het komend jaar staat er zoals altijd ook weer het nodige in de steigers. Natuurlijk zullen er weer allerlei projecten doorgang vinden. Er is over 2018 meer dan 6 ton aan projectgeld binnen gehaald, dus dat geld moet ook opgemaakt worden. Daarnaast gaan we werken aan een nieuw functiehuis, en is het onderzoek over een fusie of nauwere samenwerking met Artiance gaande. Dat besluit zal ergens in mei gaan vallen, voor die tijd moet er nog het nodige uitgezocht worden. We zullen bij de vier gemeenteraden langs gaan, of hen uitnodigen om ze ons nieuwe beleidsplan te presenteren. En natuurlijk maken we dan ook graag gebruik van jullie kennis en kunde om het verhaal uit de praktijk goed voor het voetlicht te krijgen. 2019 is veelbelovend. We bouwen door op wat we al bereikt hebben en zullen niet nalaten om te blijven veranderen. Dat zit inmiddels in onze genen. 

Wij zijn een beetje Toekomstkijkers geworden:

Toekomstkijkers

Zelfs wanneer de sokken al lang en breed uitgetrokken zijn,

Verlangen naar thuiskomen.

We noemen onszelf gewoontedieren,

Maar dat is een grove onderwaardering.

Stiekem zijn we niet meer dan twijfelachtig tevreden met de gewenning.

Om de hoek, achter een deur, achter de volgende pagina van de kalender,

Ligt wat in ieder geval de schijn van een paarsoranje zonsopgang heeft.

Blinde hoop wordt historisch onderschat.

Ja, juist in het onbekende wonen onbegrensde mogelijkheden.

Nieuwe groetjes, nieuwe gezonde blosjes, nieuwe lievelingsvakanties,

Altijd, met de ogen gesloten, turend naar de belofte van nieuw.

Proost! Op een veelbelovend 2019!

(gedicht Nick Felix)

Nieuwjaarstoespraak 2018

Allereerst wil ik graag een applaus voor de personeelscommissie die dit weer heel goed heeft georganiseerd, Dank jullie wel!

En alweer is er een jaar voorbij! Dit jaar gaan we het tiende jaar van het bestaan van Kennemerwaard in. 1 januari 2009 gingen de bibliotheken van Alkmaar, Castricum en Heerhugowaard op in bibliotheek Kennemerwaard. 1 januari 2012 kwam daar bibliotheek Bergen nog bij. Wat is er veel gebeurd in die jaren. Ik ga niet teveel terugkijken naar die tien jaar, volgens mij moeten we volgend jaar daar een feestelijk tintje aangeven, als we echt de volle tien jaar bestaan.

Wat in ieder geval uit die afgelopen tien jaar blijkt is dat we geen moment stil staan. We zijn voortdurend in ontwikkeling, om mezelf maar eens te citeren; “Het wordt nooit meer rustig.”

Ook 2017 was een jaar waarin we weer veel hebben bereikt. Uitbreiding van het aantal consulenten op scholen, in de kinderopvang. Het openen van Taalhuizen in Bergen en Castricum waardoor we nu in iedere gemeente een Taalhuis hebben. Uitbreiding van Dag en Dauw naar Overdie en naar De Hoef. Biebstart in Heerhugowaard en in Castricum. Goede programma’s op het gebied van digitale vaardigheden voor beginners en gevorderden, voor jong en oud. En in de vestigingen voor heel Kennemerwaard groei in bezoekersaantallen in Castricum en Bergen, stabilisatie in Alkmaar en lichte terugval in Heerhugowaard. Het aantal leden, en dan met name de betalende leden neemt nog steeds af en dat blijft ons zorgen baren. De terugloop vlakt wel iets af, maar stabilisering van het aantal leden zou heel mooi zijn. Daarnaast is en blijft het van groot belang dat we aan onze gemeenten laten weten wat we allemaal doen, en hoeveel mensen we bereiken.

Naast wat we allemaal doen voor onze bezoekers hebben we ook intern niet stil gezeten. De werkdruk is bij sommige collega’s dan ook fors, en er wordt gevraagd om het maken van keuzes. Om die keuzes goed voor te bereiden heeft het managementteam in 2017 een groep medewerkers gevraagd om een advies uit te brengen aan de directie over hoe de ervaringen van de bovenlokale teams gebruikt kunnen worden om de organisatie beter in te richten. Dat traject loopt nog door in 2018. Op de personeelsbijeenkomst in februari hopen we al een voorlopige richting te kunnen presenteren.

Wat ik het afgelopen jaar zeer waardevol heb gevonden zijn de gesprekken in verschillende settings over onze missie, onze visie en onze waarden. De visiebijeenkomsten en de consultatierondes over de organisatieontwikkeling waren heel waardevol, wat daar uit is gekomen wordt meegenomen in de plannen voor het anders inrichten van onze organisatie. Ook de koffietafelgesprekken waren zeer inspirerend. En of jullie nu kwamen voor de zelfgebakken cake, of voor het gesprek… er was altijd sprake van een goede gedachtewisseling over waarden zoals vrijheid van meningsuiting, democratie en gelijke kansen. Ik vond het heel erg fijn om van jullie te horen hoe je daar in je dagelijks werk invulling aan geeft, tegen welke problemen je soms aan loopt. En tegelijkertijd kon ik voorbeelden geven over hoe ik als directeur op een ander speelveld diezelfde waarden verdedig, uitleg en toepas. Voor mij waren die gesprekken een herkenning dat we op alle niveaus in onze organisatie weten waar de bibliotheek voor staat. Iets om goed vast te houden.

Als klap op de vuurpijl werden we eind 2017 ook nog onderworpen aan een audit. En gelukkig kregen we te horen dat we opnieuw gecertificeerd zijn. Daar zijn we trots op, al hadden we natuurlijk niet anders verwacht ;-)! Met onze eigenzinnige aanpak hebben we de auditoren weten te overtuigen dat Kennemerwaard een goede bibliotheek is, en op onderdelen zelfs uitstekend presteert. Dat dit onder andere op het onderdeel dienstverlening en netwerk is maakt me heel gelukkig. Omdat dienstverlening alles is wat we voor ons publiek doen, én omdat we dat binnen een netwerk doen.

Met zo’n mooi rapport zou je bijna denken dat we achterover kunnen gaan leunen. Maar dat is natuurlijk niet zo…… daarvoor zijn we als organisatie te ambitieus. Ik weet zeker dat we in 2018 opnieuw mooie dingen gaan doen, dat er ook een aantal zaken faliekant de mist in zullen gaan, dat we met elkaar zullen lachen en huilen, dat we af en toe vreselijk zullen balen van onszelf, van onze collega’s en dat we ook heel erg blij en veel energie zullen krijgen van elkaar en van onze bezoekers en klanten.

In 2018 gaan we bezig met het schrijven van een nieuw meerjarenbeleidsplan. Daar hebben we jullie inbreng zeker bij nodig, dus daar gaan we in de loop van het jaar bij jullie op terug komen. Want het moet niet mijn plan worden, of van het managementteam, maar van ons allemaal, en van onze klanten, bezoekers en netwerkpartners samen.

2018 is het jaar van de gemeenteraadsverkiezingen. Hanneke, Jan en ik hebben het afgelopen jaar bijna alle fracties in de vier gemeenten bezocht. En met hen zijn we weer het gesprek aangegaan over het belang van de bibliotheek, het werk dat we doen en de impact die dat heeft in zoveel levens. En soms landt die boodschap goed, en soms komen er vooral veel vragen of kritiek. Wij samen maken het beeld van de bibliotheek. Ik ken ons, wij het team van Kennemerwaard. We zijn allemaal samen het hart van de bibliotheek en we hebben hart voor de bieb. Dat is mooi! De meesten van jullie kennen mijn bevlogenheid voor onze organisatie, en ik ken jullie bevlogenheid. Laten we dat met elkaar vasthouden en uitdragen en laten we intussen niet vergeten te leven. Daar heb ik een mooi gedicht bij, één dat ook nog aansluit bij de wens van het maken van keuzes en het stil staan bij de onze successen  J

Een gedicht van Kees Hermis 

Vergeet je niet te leven

dacht ik laatst

de tijd hield stil

een adempauze even

en als je nu eens zonder haast

buiten de tijd om wil

slagbomen neergelaten

dolgedraaide wijzerplaten

onder je door of langs je heen

ze laat voor wat ze zijn en dan

meer lucht en ogen van

het goede aardse zien

een beetje ruimte worden en misschien

iets meer gericht alleen

Nieuwjaarstoespraak voor medewerkers bibliotheek Kennemerwaard

Het gaat goed met onze bibliotheek. We hebben in 2016 meer activiteiten georganiseerd dan in 2015. Meer mensen bereikt via de programmalijnen. We zijn gegroeid met het aantal scholen dat een leesconsulent heeft, meer programma’s voor het voortgezet onderwijs en meer voor de voor- en vroegschoolse educatie.  We zorgen er voor dat met onze programma’s op de scholen kinderen lezen leuk vinden of gaan vinden, dat ze meer en beter gaan lezen. En we zorgen er voor dat kinderen mediawijs worden, leren met informatie om te gaan, die te beoordelen op betrouwbaarheid. We maken ze weerbaar in de wereld van internet. We leveren duidelijk toegevoegde waarde.

Met onze programma’s ter voorkoming of terugdringen laaggeletterdheid gaat het ook goed. Ook daar hebben we meer programma’s, bereiken we meer mensen. En leveren we ook daar een bijdrage in mensen de Nederlandse taal te beheersen of beter te beheersen in schrift en spraak. We leren mensen digitaal vaardig te worden met programma’s als Klik&Tik en Digisterker. Ook hier leveren we duidelijk toegevoegde waarde.

Met onze programma’s rondom participatie en zelfredzaamheid gaat het ook goed. Steeds meer mensen willen hun kennis en kunde delen via de bibliotheek, en veel mensen komen af op de activiteiten die we organiseren in deze programmalijn.

En alles wat we doen rondom een Leven Lang Leren kan ook op een warme belangstelling rekenen van ons publiek. Coderdojo’s voor jong en oud, informatiesessies rondom duurzaamheid, gezondheid, levensstijl, erfgoed. Allemaal goed bezocht en van toegevoegde waarde voor inwoners van ons werkgebied.

En op deze programma’s halen we ook steeds meer inkomsten binnen, direct uit bijdragen aan activiteiten van de deelnemers en via projectgelden. En dat is mooi.

Is er dan alleen maar goed nieuws te melden? Nee helaas niet. Het aantal leden neemt nog steeds af, en ook het aantal bezoekers stagneert of neemt licht af. En dat baart zorgen. De inkomsten uit de programmalijnen vangen nog niet de afname in de contributies  op. De bibliotheek financieel gezond houden is het elk jaar weer een puzzel en vraagt om creativiteit, verstandig investeren en zuinig aan doen met uitgaven.

En dan is er nog de wereld om ons heen. Vorig jaar gaf ik in mijn nieuwjaarstoespraak al aan dat ik vind dat de bibliotheek pal moet staan voor het recht op vrijheid van informatiegaring, voor vrije toegang tot informatie. Afgelopen jaar zien we een verdere verharding in de maatschappij. Meningen worden als feiten gepresenteerd en aan waarheidsvinding wordt steeds minder gedaan. Mensen luisteren steeds minder naar elkaar en zijn minder bereid om de ander halverwege tegemoet te komen. Daar maak ik mij zorgen over.

De doelstelling van de bibliotheek, zoals verwoord in de bibliotheekwet, is om bij te dragen aan de persoonlijke ontwikkeling en verbeteren van de maatschappelijke kansen van het algemeen publiek.  Dat is een belangrijke waarde die wij vertegenwoordigen.  Ik vind het belangrijk dat wij met elkaar voor die waarden staan, dat we weten wat het betekent voor ons werk van alle dag. Wij zijn als bibliotheek neutraal, maar dat wil niet zeggen dat we geen mening hebben. 

Juist in deze tijd waarin het maatschappelijk debat verhardt, vind ik het de taak van onze bibliotheek om mensen bij elkaar te brengen en te verbinden. Want je kunt als samenleving niet gelukkig zijn als je blind bent voor de problemen waarmee mensen met minder kansen te maken hebben. Wij als bibliotheek hebben een verantwoordelijkheid vanuit onze geschiedenis van volksverheffing, van democratisering. Daarover wil ik dat we het in 2017 met elkaar hebben. 

Wat zijn de waarden van de bibliotheek en hoe laten we die zien in ons dagelijks werk. We lenen geen boeken uit, nee, we dragen bij aan de maatschappelijke kansen van het algemeen publiek. Die waarde staat al meer dan 100 jaar, en die heeft onze samenleving ook gebracht waar we nu staan. Laten we dus ook niet vergeten dat we in een rijke maatschappij leven. Dat we gelukkig kunnen zijn, dat we vrij onze mening mogen uiten, dat we in vrijheid leven. Dat die vrijheid gevierd moet worden, en dat die vrijheid verantwoordelijkheid met zich mee brengt om te zorgen dat die voor een ieder bereikbaar is.

Ik wil het jaar niet beginnen met somberen, al klonken mijn woorden misschien wel zo. We leven in een rijk land, en hoewel er ook nog veel te verbeteren valt is het belangrijk om blij te zijn met wat we hebben en dat te bewaren en te bewaken. Zoals mijn moeder zou hebben gezegd: “We klagen van weelde.”

Mijn gedicht van Herman de Coninck gaat daarover…

NOVEMBER

Er hangen nog twee blaren

Aan mijn esdoorn. Duizend anderen zijn

Rood geworden, alvorens dood.

Vergeten te kijken.

Vergeten gelukkig te zijn.

Nochtans had ik een tuin

Waarin een stoel, en die stoel

Had mij, en ik had een hand

En die hand had een glas

En mijn mond had meningen.

Alles had.

Alles had ons.

Ik wens ons allen een gelukkig nieuwjaar!

Nieuwjaarstoespraak voor onze medewerkers

Het was me het jaar wel, 2015. Een jaar waarin we heel wat hoogtepunten te vieren hadden, maar ook een jaar waarin zware beslissingen vielen. 2015 was het jaar waarin we begonnen met de uitvoering van ons meerjarenbeleidsplan. Dat had onder andere tot gevolg dat het besluit viel om te reorganiseren in onze backoffice. Daardoor zijn er twee gedwongen ontslagen gevallen. Geen gemakkelijk besluit en we zullen Frank en Peter beiden missen als lid van ons team.

2015 was ook het jaar van uitbreiding, vernieuwing en verandering. Ik noem maar een paar hoogtepunten: de herinrichting van De Mare, de verhuizing naar de Brede School in de Rijp, de start van 5 bibliotheken op school in De Schermer, de opening van het servicepunt in Schermerhorn, de opening van het servicepunt in Egmond aan Zee en ook 5 bibliotheken op school in de Egmonden. De nominatie voor de beste bibliotheek met Overdie, de nominatie voor de IVI- award en de toekenning van projectgeld voor de ontwikkeling van de Stadsambassade door de Innovatieraad.

2016 wordt het jaar van verdere doorontwikkeling en reorganisatie. Nu zal de focus vooral op de frontoffice liggen. Dit voorjaar gaan we bezig met het verder uitwerken van onze plannen. Daarin zullen jullie natuurlijk ook meegenomen worden. Ik wil nadrukkelijk hier melden dat de reorganisatie van de publieksdiensten niet met gedwongen ontslagen gepaard hoeft te gaan. Ik kan het niet uitsluiten, maar iedereen krijgt de kans om mee te gaan in de veranderingen. Je krijgt de kans je bij te scholen en je te bekwamen daar waar nodig om mee te helpen uitvoering te geven aan ons meerjarenbeleidsplan en de vier programmalijnen. Jullie zijn zelf aan zet als het om je doorontwikkeling gaat! En ik heb er alle vertrouwen in dat jullie dat kunnen. 

Dat de wereld om ons heen verandert is niet nieuw. Dat er andere dingen van ons gevraagd worden als bibliotheek is ook niet nieuw. Dat de druk op de bibliotheek en het bewijs van onze maatschappelijke waarde wordt opgevoerd is ook niet nieuw. Ik denk dat wij als bibliotheek Kennemerwaard de afgelopen jaren aan onze gemeenten telkens duidelijk hebben kunnen maken wat we doen, en vooral waarom we het doen en wat dat bijdraagt aan de lokale samenleving. En toch is dit werk nooit af. We zijn met z’n allen ambassadeurs van de bibliotheek. Samen zijn we de beste reclame van waar Kennemerwaard voor staat.

De wereld om ons heen staat in brand. Hier in Nederland, in Heerhugowaard, Alkmaar, Bergen en Castricum komen vluchtelingen in opvangcentra’s en azc’s. Een digitaliserende overheid plaatst burgers die niet zo digitaal vaardig zijn aan de buitenkant, en de groep van 1,3 miljoen laaggeletterden heeft heel veel moeite om zichzelf staande te houden in de maatschappij. En dan heb ik het nog niet over de verharding van de samenleving. Het verschijnsel dat een discussie vaak niet meer is dan het uitwisselen van standpunten, de overtuigdheid van het eigen gelijk, waarbij de nieuwsgierigheid naar de ander het kind van de rekening is geworden. Op het moment dat we niet meer nieuwsgierig zijn naar elkaar, als we denken te weten hoe die ander ons moet respecteren zonder dat we daar zelf inspanning voor willen doen, dan dreigt onze samenleving te verworden tot een barre woestijn waarin alleen dappere nomaden tussen de oases van het eigen gelijk heen en weer durven te trekken om daar ideeën en denkbeelden op te halen en uit te wisselen.

De bibliotheek, wij, de medewerkers van de bibliotheek, wij moeten staan voor het uitwisselen van ideeën. Wij staan voor de mogelijkheid om ieder mens het beste uit zichzelf te laten halen. Dat kan alleen als we nieuwsgierigheid bevorderen en uitlokken.  Als we mensen uitdagen om dwarse gedachten te hebben, ook al sporen die niet met de onze. Als we creativiteit voeden, en  mensen bij elkaar brengen en ze nieuwe dingen te laten ontdekken. Dat hebben we het afgelopen jaar laten zien, en dat gaan we ook in 2016 doen. Ik ben er van overtuigd dat, hoewel de bibliotheek af en toe onder vuur ligt, wij als Kennemerwaard duidelijk maken dat we er toe doen, dat wij een bijdrage leveren aan de ontwikkeling van onze samenleving en dat wij ruimte bieden aan het individu dat zichzelf wil ontwikkelen. Onkruid Vergaat Niet, dat is de idee van de bibliotheek, als een metafoor van blijvende standvastigheid. Het is de basis van de bibliotheek en ik ben er zeker van dat Kennemerwaard als onkruid prachtig zal blijven bloeien.

 (En daar heb ik een gedicht bij van Ida Gerhardt.)

"LOF VAN HET ONKRUID

Godlof dat onkruid niet vergaat.

Het nestelt zich in spleet en steen,

breekt door beton en asfalt heen,

bevolkt de voegen van de straat.

Achter de stoomwals valt weer zaad:

de bereklauw grijpt om zich heen.

En waar een bom zijn trechter slaat

is straks de distel algemeen.

Als hebzucht alles heeft geslecht

straalt het klein hoefblad op de vaalt

en wordt door brandnetels vertaald:

`gij die millioenen hebt ontrecht:

zij kòmen - uw berekening faalt.'

Het onkruid wint het laatst gevecht."

Nieuwjaarstoespraak bij personeelsbijeenkomst

Ik wil beginnen te zeggen dat ik ongelooflijk trots ben op jullie, op de medewerkers van bibliotheek Kennemerwaard.

2014 wordt een spannend jaar, vol uitdagingen en kansen. De afgelopen jaren zijn we volop in beweging geweest en de veranderingen hebben zich op een aantal vlakken ook uitbetaald in successen. Ik noem uit 2013 de tweede prijs in de verkiezing van de beste bibliotheek van Nederland, diverse projectsubsidies die we hebben binnen gehaald, zoals voor Lezen in de keuken, voor de Taaltafel in Alkmaar, voor Groen en Duurzaam in Heerhugowaard. De goede score die we haalden bij het onderzoek onder het Biebpanel als het ging om de tevredenheid over jullie, het personeel. Kennemerwaard scoorde bovengemiddeld ten opzichte van andere bibliotheken. Natuurlijk het mooie succes van de herinrichting van Alkmaar Centrum en van Schoorl met elk fors stijgende bezoekersaantallen. (gemiddeld 5.000 en 50 meer per openingsdag, in beide gevallen een derde tot de helft meer bezoekers!). En het kerstcadeau van de gemeenteraad van Alkmaar die voor de periode van een jaar geld beschikbaar stelt om op zondag open te kunnen gaan. Morgen voor de eerste keer.

Het zal een jaar worden waarin landelijke ontwikkelingen eindelijk beschikbaar komen zoals de lancering van het e-book platform op 24 januari. Er komen 5.000 titels beschikbaar voor onze leden. Dat is een behoorlijke stap voorwaarts, omdat het uitlenen van e-books niet zomaar mag en kan volgens de Auteurswet. Het is mooi dat dit onderhandelingsresultaat er nu ligt en dat wij onze lezers op deze manier ook aan ons kunnen binden. Verder staat er voor dit jaar dan toch echt eindelijk de oplevering van de NBC, de nationale bibliotheek catalogus op stapel. Een catalogus waarin alle titels van alle openbare en bibliotheken zitten, zodat leners kunnen zien waar een boek is en het overal kunnen reserveren. Dit staat gepland voor maart van dit jaar.

Lokaal in onze eigen bibliotheek en gemeenten speelt er ook heel veel. We krijgen vanaf 2015 een groter werkgebied, want de gemeente Schermer en Graft-De Rijp fuseren dan met Alkmaar. We zijn al druk in gesprek met die gemeenten en met Alkmaar over hoe we de dienstverlening van de bibliotheek daar vorm zullen gaan geven.

Ik verwacht dat we dit jaar helderheid krijgen over hoe we de bezuinigingstaakstelling in de gemeente Bergen zullen gaan oplossen. Dat komt waarschijnlijk in januari al in de raad. Ik hoop dat we de kans krijgen om een goede oplossing uit te voeren voor de Egmonden, en dat we daar dan iets in de lijn van Schoorl neer kunnen gaan zetten.

Dan hoop ik dat we ook in de loop van dit jaar een beslissing kunnen nemen over ons pand in Castricum waarmee we dan vooruit kunnen kijken naar de toekomst. Verder gaan we volgende week al feestelijk aftrappen voor de plannen van Oudorp. De gemeente, de bouwondernemer en de woningcorporatie zijn het met elkaar eens geworden en er lijkt nu toch na al die jaren schot in te komen. Ook in Overdie wordt gesproken over herhuisvesting van de bibliotheek op de begane grond en een eigen ruimte.

In Heerhugowaard verwacht ik in de loop van 2014 dat De Noord geherhuisvest gaat worden in de Jozefschool. De laatste eindjes moeten nog worden afgehecht, maar dat ziet er hoopvol uit. En met de gemeente zijn we in gesprek over de herinrichting van de hal. We trekken ondertussen al wel ons eigen plan, wij willen voor de zomer aan de slag om het daar net zo levendig te kunnen maken als in Alkmaar Centrum.

Als je zo naar mijn opsomming luistert zou je kunnen denken dat het om de gebouwen gaat. De stenen zijn slechts het omhulsel voor onze dienstverlening. Ik heb het over onze gebouwen gehad, maar meer en meer zoeken we onze klanten, onze lezers, de burgers op buiten de bibliotheek. Het doet mij ontzettend veel plezier om te zien dat we als organisatie steeds meer naar buiten gericht worden. We staan met onze voeten midden in de maatschappij en dat hoort ook zo. Wij werken met zijn allen met publieke middelen, we werken voor de samenleving en door hen gefinancierd.  Dat maakt dat we ons telkens bewust moeten zijn over wat wij voor toegevoegde waarde kunnen bieden aan die maatschappij. We richten ons er gelukkig meer en meer op om mensen de mogelijkheid te bieden mee te kunnen doen. Door mensen taalvaardig te maken zijn ze beter in staat zich zelf te redden, contacten te leggen en een baan te vinden. Door mensen mediawijs te maken zijn ze beter in staat hun mening te vormen en hun stem te laten horen in het democratisch proces. Mensen kunnen zich daardoor ook beter redden in de steeds verder digitaliserende samenleving en kunnen daarmee kansen grijpen.  Mensen gebruiken de bibliotheek ook steeds meer als platform om informatie te delen. Dat gebeurt nu nog vooral via het podium, maar ik hoop dat we de komende jaren ook de slag kunnen maken om dit digitaal mogelijk te maken.

Dit jaar gaan wij, Jan, Hanneke, Frank en ik met jullie allemaal in gesprek over alle ontwikkelingen die er gaande zijn. In de bibliotheek en in de samenleving om ons heen. Voor 2015 moet er een nieuw beleidskader liggen van de koers die we de komende jaren willen gaan varen. Dat worden weer leuke gesprekken, want ik denk met heel veel plezier terug aan de roadshows van de afgelopen keren. Samen weten we namelijk veel meer dan het managementteam in zijn eentje. We gaan ook in gesprek met onze klanten, met burgers,  instellingen, gemeenten over wat hun ideeën zijn over de toekomst en de rol van de bibliotheek. Bij die sessies wil ik jullie ook van harte uitnodigen, het is belangrijk dat we in gesprek gaan met onze omgeving om met hen te bepalen wat zij nodig hebben van de bibliotheek om tot ontwikkeling te komen. Waar daar staat een bibliotheek voor: voor ontwikkeling van mensen, de ouderwetse volksverheffing. Mensen de kans geven het beste uit zichzelf te halen.

Tot slot zoals gebruikelijk een gedicht. Deze keer van Martin Bril… aansluitend bij de zoektocht naar een nieuw beleidsplan, naar een koers voor de komende vier jaar, en hopelijk niet te onbegrijpelijk ;-)

KUNST

Wat we willen:

Momenten

Van Helderheid

Of beter nog: van grote

Klaarheid

Schaars zijn die momenten

En ook nog goed verborgen

Zoeken heeft dus

Nauwelijks zin, maar

Vinden wel

De kunst is zo te leven

Dat het je overkomt

Die klaarheid, af en toe

Ik wens ons allemaal een prachtig 2014 toe!