donderdag 17 oktober 2013
Toch best wel trots
Ik probeer sinds een jaar of drie met enige regelmaat te bloggen. Vaak over mijn ervaringen in ons mooie vak, overdenkingen, ideeën. Die blogs worden wisselend gelezen, soms maar een keer of tien, twintig, af en toe ook uitschieters van over de 300 of 400 keer. En dat laatste is natuurlijk echt leuk en vleiend voor het ego. En nu heb ik met het plaatsen van mijn vorige blog inmiddels het aantal van 50.000 lezers behaald. Daar ben ik toch best wel een beetje trots op ;-)
vrijdag 11 oktober 2013
Mentale voorkeur
Eerder dit jaar blogde ik over een workshop die ik volgde bij Satori en Knowmads. Daarinkrijg je aan de hand van een organisatiespel inzicht in hoe erg wij soms in hiërarchische systemen gevangen zitten, en wat het doet met mensen. Huib Kraaijeveld, de begeleider van die dag, vertelde mij toen al dat het een tweeluik was, en dat ik dus ook nog de body en mindworkshop zou moeten volgen om het volledige effect te krijgen. Goede koppelverkoop ;-) Dat is niet eerlijk om te zeggen, want Huib doet dit soort sessies met studenten van Knowmads, met bevriende relaties tegen een vriendenprijs, vooral om ons te laten proeven aan heel andere workshops, trainingen dan een gemiddeld trainingsbureau of consultantbureau je zou laten beleven.
Vandaag dus de workshop body en mind. Het begon met een half uur Aikido, een Japanse vechtsport, die gebaseerd is op het principe om de energie van je aanvaller te gebruiken. Je zet zijn energie in om er een tegengestelde beweging van te maken door eerst mee te bewegen, de ander uit zijn evenwicht te halen en dan jouw beweging daarvoor in de plaats te brengen. Ik zeg het maar in mijn bewoordingen, ik weet zeker dat Huib daar heel andere, betere bewoordingen voor zou hebben. Door ook lijfelijk te oefenen merk je hoe zeer je soms niet 'in je lijf' zit, maar in je hoofd. En dat het goed is om je te realiseren dat je lijf wel mee moet doen als je niet opgebrand wilt raken.
Daarna gingen we aan de hand van een businesscase oefenen met onze mentale voorkeuren, volgens het mental preference mind board. Voor de workshop hadden we allemaal een vragenlijst moeten invullen zodat onze begeleider wist welke voorkeur we hadden. Er was een acteur aanwezig die zich perfect in de verschillende rollen wist in te leven. Even kort uitgelegd, je hebt vier stijlen: Logisch, Creatief, Praktisch, Emotioneel. Hoe je een probleem aanpakt is sterk afhankelijk van hoe je voorkeur is. Ook hoe je naar andere mensen kijkt is afhankelijk van je eigen voorkeur. Mijn voorkeur is een mix van logisch en creatief, hoewel ik ook wel een tikje emotioneel in mij heb. Praktisch is een rol die je mij liever niet moet geven, hoewel... als ik er over nadenk... dan kan ik dat ook wel, maar ik vind het niet echt leuk.
Wat ik bijzonder vind aan het volgen van zo'n workshop is dat Satori (Huib) dat altijd doet met studenten van KnowMads. Jonge mensen die enthousiast zijn, overal vandaan komen (uit heel Europa), en die heel graag willen leren. Met hun onbevangen blik maken ze dat ik ook weer fris kan kijken naar processen tussen mensen zonder in een oordeelstand te schieten. En ik zie ook gelijk weer hoe ik dan in onze eigen bibliotheek dit kan gebruiken. Want een flink aantal medewerkers van onze organisatie zit veel meer in de voorkeur voor emotioneel en praktisch. Dat betekent dat ik nu weer heb geleerd om in gesprekken, in presentatie voor medewerkers over toekomstperspectieven aan te sluiten bij wat voor hen belangrijk is. Hoe gaan we het doen en wat betekent het voor onze mensen, dat zijn die dingen die aansprekend zijn voor de praktisch en emotioneel ingestelde medewerkers. En natuurlijk ook daar waar nodig een vertaling maken voor de logische en creatieve mensen die we ook hebben. Dus analyses en er bij betrokken kunnen zijn. En daar ligt dan de link met de Aikido-oefeningen die Huib ons aan het begin liet doen, de metafoor. Beweeg met de mentale voorkeur van een ander als je die mee wilt nemen op je pad. En laat die doordat je dat doet ook een andere weg zien, samen op pad.
Voor een ieder die geïnteresseerd is in een workshop bij Satori raad ik aan eens op de website te kijken en teken vooral eens een keer in en laat je verrassen.
 |
| Huib Kraaijeveld |
Daarna gingen we aan de hand van een businesscase oefenen met onze mentale voorkeuren, volgens het mental preference mind board. Voor de workshop hadden we allemaal een vragenlijst moeten invullen zodat onze begeleider wist welke voorkeur we hadden. Er was een acteur aanwezig die zich perfect in de verschillende rollen wist in te leven. Even kort uitgelegd, je hebt vier stijlen: Logisch, Creatief, Praktisch, Emotioneel. Hoe je een probleem aanpakt is sterk afhankelijk van hoe je voorkeur is. Ook hoe je naar andere mensen kijkt is afhankelijk van je eigen voorkeur. Mijn voorkeur is een mix van logisch en creatief, hoewel ik ook wel een tikje emotioneel in mij heb. Praktisch is een rol die je mij liever niet moet geven, hoewel... als ik er over nadenk... dan kan ik dat ook wel, maar ik vind het niet echt leuk.
Wat ik bijzonder vind aan het volgen van zo'n workshop is dat Satori (Huib) dat altijd doet met studenten van KnowMads. Jonge mensen die enthousiast zijn, overal vandaan komen (uit heel Europa), en die heel graag willen leren. Met hun onbevangen blik maken ze dat ik ook weer fris kan kijken naar processen tussen mensen zonder in een oordeelstand te schieten. En ik zie ook gelijk weer hoe ik dan in onze eigen bibliotheek dit kan gebruiken. Want een flink aantal medewerkers van onze organisatie zit veel meer in de voorkeur voor emotioneel en praktisch. Dat betekent dat ik nu weer heb geleerd om in gesprekken, in presentatie voor medewerkers over toekomstperspectieven aan te sluiten bij wat voor hen belangrijk is. Hoe gaan we het doen en wat betekent het voor onze mensen, dat zijn die dingen die aansprekend zijn voor de praktisch en emotioneel ingestelde medewerkers. En natuurlijk ook daar waar nodig een vertaling maken voor de logische en creatieve mensen die we ook hebben. Dus analyses en er bij betrokken kunnen zijn. En daar ligt dan de link met de Aikido-oefeningen die Huib ons aan het begin liet doen, de metafoor. Beweeg met de mentale voorkeur van een ander als je die mee wilt nemen op je pad. En laat die doordat je dat doet ook een andere weg zien, samen op pad.
Voor een ieder die geïnteresseerd is in een workshop bij Satori raad ik aan eens op de website te kijken en teken vooral eens een keer in en laat je verrassen.
vrijdag 4 oktober 2013
Tweede in de verkiezing beste bibliotheek van Nederland, het juryrapport
Gisteren was het groot feest in Utrecht, in het Beatrixtheater. Daar werd in drie categorieën de prijs voor de beste bibliotheek van Nederland uitgereikt. Onze vestiging van Alkmaar Centrum deed mee in de de categorie voor inwoners vanaf 80.000 inwoners. We waren samen met Arnhem en Delft in de race om de titel. Van te voren had ik wel ingeschat dat het lastig zou worden om Arnhem te verslaan. Een mooi nieuw gebouw waarbij je alles vanaf de basis weer kunt gaan opbouwen. Alle nieuwe ideeën kun je meenemen omdat je met een blank vel papier kunt beginnen. Ik ken weinig bibliotheken die zo'n kans niet zouden weten te grijpen ;-) En Arnhem, als Plusbibliotheek heeft natuurlijk veel denkkracht in huis, dus ik had wel een idee dat zij zouden gaan winnen.
En Delft, ja, altijd een 'gevaarlijke tegenstander'. Als immer innovatief, uitdagend, prikkelend, met nieuwe dingen bezig. Maar wel geteisterd door bezuinigingen en daarmee moesten ze ook harde keuzes maken in de dienstverlening. Ik wist dat ze met name op de openingstijden veel hadden ingeleverd, en de jeugdcontributie.... Dus daar gaf ik ons nog wel een kans, al weet je nooit precies wat de doorslag geeft voor de jury. Uiteindelijk was voor ons het genomineerd zijn al een beloning en prijs op zich voor al het harde werk dat er is en wordt geleverd.
Aan het eind van de middag kregen we het nummer van Bibliotheekblad waarin de juryrapporten staan. Op de terugreis in de trein naar Alkmaar natuurlijk het juryrapport goed doorgenomen. Verbeterpunten die de jury noemt zijn onder andere kleden op de vloer die te besmettelijk zijn. Daar hebben we al afspraken over gemaakt met onze schoonmakers, en ik ga het meenemen naar het overleg over de formule. Zoals de jury terecht opmerkt zijn er al meer bibliotheken met deze kleden en dus mag je verwachten van een inrichter dat hij leert van fouten. De bordjes met de aanduidingen die er toen nog niet waren bij het bezoek van de jury zijn er nu bijna allemaal. De vraag om de omslagen van sprinters zodat je kunt zien wat er zou moeten staan zal ik doorspelen aan onze collectie-specialist. Volgens mij hadden we er voor gekozen dat niet te doen omdat de omloopsnelheid van de titels vrij hoog is, en je volgens mij (maar daar weet ik dan eerlijk gezegd te weinig van) sprinters ook niet kunt reserveren. De displays zien er volgens de jury wat shabby uit, maar dat vind ik niet (of ik zie niet wat de jury ziet ;-).
Verdere opmerkingen van de jury gingen over de harde banken in de jongerenhoek. Ik zie zelf ook dat daar bijna nooit jongeren zitten, dus dat vind ik ook wel een punt van aandacht. De indeling van de Grote Letterboeken en Daisyroms bij Literatuur en Cultuur vindt de jury niet zo logisch. Ik weet dat er gewoekerd moest worden met de beschikbare (kast)ruimte, en dat we daarom uiteindelijk deze delen van de collectie beneden hebben neergezet. Zeker voor ouderen kan het fijn zijn om niet naar de eerste verdieping te hoeven voor Grote Letterboeken, al begrijp ik de suggestie van de jury heel goed om ze bij Leven en Liefde te plaatsen. Verder deed de jury een stevige aanbeveling voor meer fietsenrekken, een wens die ons uit het hart gegrepen is. Er wordt al met de gemeente overlegd hoe we dit het beste kunnen gaan oplossen, want met de gemiddeld 4.000 meer bezoekers per maand sinds de heropening moeten we wel iets doen aan deze faciliteiten.
Als laatste verbeterpunten werden genoemd het beter vullen van de presentatiemeubels en wanden in de bibliotheek en het gebrek aan pro-activiteit van onze medewerkers. Beide punten van aandacht. Ik weet dat door de enorme extra toeloop van bezoekers de medewerkers niet altijd de tijd hebben om de presentaties op tijd bij te vullen, toch zal dat beter moeten. En de pro-activiteit zal zeker omhoog zijn gegaan sinds de opening want er is al weer een training aan gewijd waar de medewerkers tips en trucs hebben gekregen hoe ze dat het best kunnen doen. En het verschilt natuurlijk ook per medewerker.
Complimenten waren er ook, dat kan ook niet anders als je tweede wordt ;-) Complimenten voor de sfeer, voor de compleetheid van ons aanbod. Dat krijgen we ook veel te horen van onze bezoekers. Dat het zo gezellig is geworden en dat we zoveel te bieden hebben. Complimenten voor de gedrevenheid en vooruitstrevendheid van het management en de contacten richting politiek (dat was ter sprake gekomen in het gesprek dat we hadden met de jury). Dat is natuurlijk leuk om over je MT-lid en jezelf te lezen. We vinden de contacten met de politiek ook heel erg belangrijk, en stoppen daar ook behoorlijk veel tijd in. Complimenten voor het podium en voor onze digitale informatiepunt over duurzaamheid. Dat zijn echt twee onderdelen waar we heel erg op inzetten. Veel activiteiten op het podium, ook tijdens openingstijden. En de bibliotheek gebruiken als platform om belangrijke informatie, zoals over duurzaamheid, voor het voetlicht te brengen.
Complimenten voor de multimedia-afdeling en voor de royale studieplekken. We zeggen niet voor niets dat we zien dat het gebruik van media toeneemt, en dat de waarde daarvan bepaald wordt door hoe kritisch je daar in kunt zijn. Dat betekent dat daar naar ons idee echt een taak ligt voor de bibliotheek op het gebied van mediawijsheid. Waardering voor het activiteitenaanbod, divers en aantrekkelijk en voor onze website. We zijn bezig met een beweging te maken om juist ook de informele informatieoverdracht een belangrijker rol te geven in de bibliotheek. Voor ons ligt de toekomst van de bibliotheek meer en meer in het bieden van een platform aan mensen die hun kennis willen overdragen aan anderen. En waar kan dat beter dan in de bibliotheek met al zijn bezoekers. We kregen een groot compliment voor onze openingstijden, lekker veel en helder. Daar zijn we ook heel trots op, en we gaan zelfs kijken of het gaat lukken om ook op zondag open te gaan. Dat wordt nog even zoeken, passen en meten. Ik denk wel dat dat gaat lukken op termijn.
Al met al een rapport waarmee je thuis kunt komen!
En Delft, ja, altijd een 'gevaarlijke tegenstander'. Als immer innovatief, uitdagend, prikkelend, met nieuwe dingen bezig. Maar wel geteisterd door bezuinigingen en daarmee moesten ze ook harde keuzes maken in de dienstverlening. Ik wist dat ze met name op de openingstijden veel hadden ingeleverd, en de jeugdcontributie.... Dus daar gaf ik ons nog wel een kans, al weet je nooit precies wat de doorslag geeft voor de jury. Uiteindelijk was voor ons het genomineerd zijn al een beloning en prijs op zich voor al het harde werk dat er is en wordt geleverd.
Aan het eind van de middag kregen we het nummer van Bibliotheekblad waarin de juryrapporten staan. Op de terugreis in de trein naar Alkmaar natuurlijk het juryrapport goed doorgenomen. Verbeterpunten die de jury noemt zijn onder andere kleden op de vloer die te besmettelijk zijn. Daar hebben we al afspraken over gemaakt met onze schoonmakers, en ik ga het meenemen naar het overleg over de formule. Zoals de jury terecht opmerkt zijn er al meer bibliotheken met deze kleden en dus mag je verwachten van een inrichter dat hij leert van fouten. De bordjes met de aanduidingen die er toen nog niet waren bij het bezoek van de jury zijn er nu bijna allemaal. De vraag om de omslagen van sprinters zodat je kunt zien wat er zou moeten staan zal ik doorspelen aan onze collectie-specialist. Volgens mij hadden we er voor gekozen dat niet te doen omdat de omloopsnelheid van de titels vrij hoog is, en je volgens mij (maar daar weet ik dan eerlijk gezegd te weinig van) sprinters ook niet kunt reserveren. De displays zien er volgens de jury wat shabby uit, maar dat vind ik niet (of ik zie niet wat de jury ziet ;-).
Verdere opmerkingen van de jury gingen over de harde banken in de jongerenhoek. Ik zie zelf ook dat daar bijna nooit jongeren zitten, dus dat vind ik ook wel een punt van aandacht. De indeling van de Grote Letterboeken en Daisyroms bij Literatuur en Cultuur vindt de jury niet zo logisch. Ik weet dat er gewoekerd moest worden met de beschikbare (kast)ruimte, en dat we daarom uiteindelijk deze delen van de collectie beneden hebben neergezet. Zeker voor ouderen kan het fijn zijn om niet naar de eerste verdieping te hoeven voor Grote Letterboeken, al begrijp ik de suggestie van de jury heel goed om ze bij Leven en Liefde te plaatsen. Verder deed de jury een stevige aanbeveling voor meer fietsenrekken, een wens die ons uit het hart gegrepen is. Er wordt al met de gemeente overlegd hoe we dit het beste kunnen gaan oplossen, want met de gemiddeld 4.000 meer bezoekers per maand sinds de heropening moeten we wel iets doen aan deze faciliteiten.
Als laatste verbeterpunten werden genoemd het beter vullen van de presentatiemeubels en wanden in de bibliotheek en het gebrek aan pro-activiteit van onze medewerkers. Beide punten van aandacht. Ik weet dat door de enorme extra toeloop van bezoekers de medewerkers niet altijd de tijd hebben om de presentaties op tijd bij te vullen, toch zal dat beter moeten. En de pro-activiteit zal zeker omhoog zijn gegaan sinds de opening want er is al weer een training aan gewijd waar de medewerkers tips en trucs hebben gekregen hoe ze dat het best kunnen doen. En het verschilt natuurlijk ook per medewerker.
Complimenten waren er ook, dat kan ook niet anders als je tweede wordt ;-) Complimenten voor de sfeer, voor de compleetheid van ons aanbod. Dat krijgen we ook veel te horen van onze bezoekers. Dat het zo gezellig is geworden en dat we zoveel te bieden hebben. Complimenten voor de gedrevenheid en vooruitstrevendheid van het management en de contacten richting politiek (dat was ter sprake gekomen in het gesprek dat we hadden met de jury). Dat is natuurlijk leuk om over je MT-lid en jezelf te lezen. We vinden de contacten met de politiek ook heel erg belangrijk, en stoppen daar ook behoorlijk veel tijd in. Complimenten voor het podium en voor onze digitale informatiepunt over duurzaamheid. Dat zijn echt twee onderdelen waar we heel erg op inzetten. Veel activiteiten op het podium, ook tijdens openingstijden. En de bibliotheek gebruiken als platform om belangrijke informatie, zoals over duurzaamheid, voor het voetlicht te brengen.
Complimenten voor de multimedia-afdeling en voor de royale studieplekken. We zeggen niet voor niets dat we zien dat het gebruik van media toeneemt, en dat de waarde daarvan bepaald wordt door hoe kritisch je daar in kunt zijn. Dat betekent dat daar naar ons idee echt een taak ligt voor de bibliotheek op het gebied van mediawijsheid. Waardering voor het activiteitenaanbod, divers en aantrekkelijk en voor onze website. We zijn bezig met een beweging te maken om juist ook de informele informatieoverdracht een belangrijker rol te geven in de bibliotheek. Voor ons ligt de toekomst van de bibliotheek meer en meer in het bieden van een platform aan mensen die hun kennis willen overdragen aan anderen. En waar kan dat beter dan in de bibliotheek met al zijn bezoekers. We kregen een groot compliment voor onze openingstijden, lekker veel en helder. Daar zijn we ook heel trots op, en we gaan zelfs kijken of het gaat lukken om ook op zondag open te gaan. Dat wordt nog even zoeken, passen en meten. Ik denk wel dat dat gaat lukken op termijn.
Al met al een rapport waarmee je thuis kunt komen!
woensdag 2 oktober 2013
Appels en peren vergelijken
Soms is het leuk om vergelijkingen te maken, ook al zijn ze van het type appels en peren ;-) Vandaag opende de wethouder sport Peter de Baat in Alkmaar de Kinderboekenweek. Hij deed dat met een potje tafeltennis. In de openingstoespraak stipte ik aan dat het thema van de Kinderboekenweek "klaar voor de start" en sporten heel goed past bij de bibliotheek. Een gezonde geest in een gezond lichaam. En de wethouder haalde aan dat hij vroeger als kind veel had gelezen, en hoe belangrijk lezen was. Mooi!
In het korte gesprek dat ik voor die tijd met hem had complimenteerde hij ons met de herinrichting en hij wenste ons veel succes met de prijsuitreiking morgen (beste bibliotheek van Nederland). En hij vond het zo leuk dat wij samenwerkten met andere partijen. Toen zei ik dat de bibliotheek graag haar grote bereik inzet ten behoeve van andere maatschappelijke doelen. Ik vertelde de wethouder dat de vestiging Alkmaar Centrum alleen al 300.000 bezoekers op jaarbasis trekt, en alle vestigingen in Alkmaar bijna een half miljoen. Ik vroeg hem toen of hij wist hoeveel AZ per jaar aan bezoekers trekt. .... Na een korte berekening kwam de wethouder op ongeveer 290.000 bezoekers bij thuiswedstrijden, als alles is uitverkocht.
Nou dan doen wij het toch niet slecht met onze half miljoen in Alkmaar en als we ruimer kijken naar ons werkgebied (want AZ trekt veel bezoekers uit de regio) dan doen we het zeker niet slecht met bijna een miljoen bezoekers! En natuurlijk is het één met het ander niet te vergelijken, maar ik blijf het bijzonder vinden dat sommige politici makkelijker lijken te vinden (ook al kan dat nu niet meer zo eenvoudig door Europese regelgeving) om een voetbal- of sportclub te hulp te schieten dan om een instelling als de bibliotheek van voldoende financiering te voorzien. Dan ga ik liever voor de combinatie: ASICS! Anima Sana in Corpere Sano.
(Ani
In het korte gesprek dat ik voor die tijd met hem had complimenteerde hij ons met de herinrichting en hij wenste ons veel succes met de prijsuitreiking morgen (beste bibliotheek van Nederland). En hij vond het zo leuk dat wij samenwerkten met andere partijen. Toen zei ik dat de bibliotheek graag haar grote bereik inzet ten behoeve van andere maatschappelijke doelen. Ik vertelde de wethouder dat de vestiging Alkmaar Centrum alleen al 300.000 bezoekers op jaarbasis trekt, en alle vestigingen in Alkmaar bijna een half miljoen. Ik vroeg hem toen of hij wist hoeveel AZ per jaar aan bezoekers trekt. .... Na een korte berekening kwam de wethouder op ongeveer 290.000 bezoekers bij thuiswedstrijden, als alles is uitverkocht.
 |
| Van De Mens Lopen en het Lezen van een Boek- Alan Benge |
(Ani
maandag 30 september 2013
Terugkijkend op een geslaagde heropening
Afgelopen weken waren we druk bezig in Alkmaar Centrum om onze heringerichte bibliotheek klaar te maken voor de heropening van 27 september en de open dag op 28 september. Alles was tot in de puntjes voorbereid en iedereen had er zin in. We hebben vrijdag en zaterdag twee zeer geslaagde dagen gehad. Op vrijdag vooral collega's, relaties, politici die kwamen om te kijken en te luisteren, op zaterdag een vol programma met een proeverij van wat de bibliotheek allemaal te bieden heeft. Als je benieuwd bent dan ben je van harte welkom om te komen kijken, om te vragen, om uit te proberen. Wil ik hier op deze plek de openingsspeech met jullie delen, waarin volgens mij duidelijk wordt waarom we het allemaal gedaan hebben.
De bibliotheek is
natuurlijk ook nog steeds een plek waar je boeken kunt lenen, en doordat we nu
veel meer kunnen tonen wat voor een prachtige verhalen onze collectie
vormen, zien we ook dat onze leden meer
gaan lenen. Ze worden verleid. In 2012 werd deze bibliotheek bijna 300.000 keer
bezocht. Ik vertrouw er op dat we in 2013 daar over heen gaan. Vandaag krijgt u
een voorproefje van wat de bibliotheek allemaal te bieden heeft. Ik nodig
u nu graag uit om rond te kijken, dingen te vragen, uit te proberen en vooral
te genieten.
Vandaag staat er
een trotse bibliotheekdirecteur voor u. Trots op onze heringerichte
bibliotheek. Een bibliotheek die is aangepast op de wensen van veel van onze
gebruikers, en aangepast op de rol die de bibliotheek in deze veranderende tijd
speelt in de samenleving.
Deze verandering
hebben we grotendeels op eigen kracht gedaan. We hebben de ideeën die elders in
het land en in onze vestiging Akersloot al,waren uitgetest hier in Alkmaar Centrum
verder uitgewerkt en doorgevoerd. Daarbij hebben we zelf van te voren goed
nagedacht over de nieuwe elementen die we wilden inbrengen. Inbreng van de
eigen ideeën, en inbreng van eigen geld. En inzet van onze eigen mensen. Ik wil
op deze plek alle medewerkers van Alkmaar Centrum en degene van andere
vestigingen die zich hebben ingezet voor en tijdens de herinrichting nogmaals
hartelijk danken. Zonder jullie inzet en betrokkenheid was het niet gelukt.
Dank jullie wel. Want dit alles hebben we gerealiseerd zonder extra subsidie
van de gemeente. Nu zijn echter de centen op, maar het succes van deze
nieuwe inrichting smaakt naar meer. Dus u begrijpt.... Vertegenwoordigers van
de politiek dat we heel graag onze vestiging in De Mare ook zo'n make-over
willen geven. En niet alleen in Alkmaar maar ook onze andere vestigingen zouden
we wat graag zo mooi en actueel maken…..
Is er nu veel
veranderd in de bibliotheek? Ja en nee. We zijn nog steeds van boeken, van
lezen, van informatie. Dat aandacht voor
lezen nog steeds belangrijk is blijkt maar weer uit het artikel in het NRC van
vorige week, waaruit blijkt dat Nederland het niet goed doet op het gebied van
leesvaardigheid. We zijn nog steeds van rust, maar ook van reuring. We zijn van
leesplezier, recreatie, maar ook van verdieping en van het debat. De waarheid
en de leugen staan naast elkaar op de plank en we geven mensen handvatten over
hoe je informatie kunt vinden en hoe je die beoordeelt op betrouwbaarheid. We
maken kinderen mediawijs en informatievaardig. We zetten ons in om
laaggeletterdheid te bestrijden, en we zijn een platform voor het uitwisselen
van informatie over duurzaamheid en erfgoed. We zijn voor iedereen, van 0 tot
100.
Deze bibliotheek is
voor en door onze bezoekers. Zo zijn de teksten op de kleden geschreven door 3
bezoekers van de bibliotheek. Ze verwoorden wat de bibliotheek voor hen
betekent. Die bijdrage is maar één vorm van wat burgers bij kunnen dragen aan
de bibliotheek. Zo is de bibliotheek meer en meer een platform aan het worden
waar mensen hun kennis delen met anderen. Dit podium waarop ik sta is de
afgelopen tijd al gebruikt voor een workshop over voetreflexologie, een lezing
over glas in lood in Alkmaar en voor een dj remix cursus. Mensen hebben kennis
en vaardigheden en willen die delen met anderen. Samen kom je verder. En welke plek is daarvoor beter geschikt dan
de bibliotheek, die er is voor vrije toegang tot cultuur, informatie en
educatie.
donderdag 12 september 2013
Masterclass New Librarianship, deel 8
In week 3 van de lessen van David Lankes over New Librarianship gaat het over de bibliotheken. Lankes begint er mee te zeggen dat je van een bibliotheek meer mag verwachten dan alleen boeken. En dan zegt hij precies wat mij uit het hart gegrepen is en wat ikzelf ook vaak zeg: boeken zijn (of boeken uitlenen) geen doel op zich, zij zijn een middel. En dus zegt Lankes, is zeggen dat we zonder boeken en zonder e-boeken niets zouden kunnen, dat we reddeloos verloren zijn niet waar. Dat het lastig zal zijn, dat klopt natuurlijk wel, want het beeld dat mensen van ons hebben is dat we van uitlenen zijn.
Vervolgens haalt hij Ranganathan's vijf wetten van bibliotheekwetenschap (uit 1931!!) aan:
Boeken zijn er om te gebruiken
Iedere lezer zijn boek
Voor ieder boek een lezer
Bespaar tijd voor de lezer
De bibliotheek is een groeiend organisme.
Dat probleem van informatieschaarste bestaat niet meer, sterker nog.... Er is sprake van informatie-overvloed, -overdaad en -obesitas. Waar nu een gebrek aan is, is aan tijd. Gebrek aan tijd om informatie tot je te nemen, gebrek aan tijd (of vaardigheid) om de keuze te kunnen maken uit al die informatie van wat voor jou belangrijke en toepasbaar is. En er is misschien ook wel gebrek aan attentie/belangstelling, aan interesse in de 'juiste' informatie. Ik had vorige week daar nog een discussie over, of er wel brede maatschappelijke belangstelling is voor het brede spectrum aan informatie. Of er wel mensen zijn die iets diepgravend willen navorsen. Dat zou ook de taak van de bibliotheek moeten zijn, om iemand uit te dagen niet alleen naar bevestiging van zijn eigen denkbeelden te zoeken, maar ook juist op zoek te gaan naar de tegengeluiden. Want alleen dan kun je je een eigen mening vormen en blijf je kritisch nadenken.
Omdat we in een tijd zitten waarin de wereld om ons heen snel verandert, is het nodig om als bibliotheek mee te veranderen zodat we van waarde blijven. Dat betekent volgens Lankes dat wij als medewerkers van de bibliotheek en ons publiek moeten worden heropgevoed. Onze denkbeelden en onze acties, onze dienstverleningsideeën zijn gebaseerd op een oud paradigma. Bibliotheken zijn opgericht in de tijd dat boeken prijzig waren en informatie schaars was. Door het zakken van de productieprijs van boeken, en een verhoging van het budget van bibliotheken hebben we een enorme bloei doorgemaakt in uitleen- en bezitcijfers. We bouwden grote collecties op en de uitleencijfers gingen sky high. Wat waren we succesvol, en wat stapten we graag in de valkuil van schermen met de uitleencijfers. Waren we toen al zo slim om de behoefte er achter te noemen en te gebruiken als verantwoording naar onze subsidiegevers? We hadden het toen ook wel over volksverheffing, maar in mijn beleving koppelden we dat vooral aan het bevorderen van lezen van 'de massa'. Of we toen al in kaart brachten wat we er allemaal naast deden (klassenbezoeken, computerlessen, zoeklessen, lezingen etc.) dat heb ik zelf niet meer zo voor ogen.
Lankes zegt dat we in de lobby die wij voeren naar politiek en burgers het belang moeten benadrukken voor een goede informatievoorziening voor de gemeenschap. Dit is belangrijk op korte en lange termijn. Lankes bedoelt informatie in de breedste zin. In blijven zetten op alleen boeken of e-boeken is een doodlopende straat. Het gaat Lankes echt om kennis-creatie, het faciliteren er van en het aanzetten tot en uitdagen van je gemeenschap om zichzelf te verbeteren. De bibliotheek als belevenis, als gedeelde ervaring. Dat moet je als bibliotheek, als bibliothecarissen samen met je gemeenschap willen doen, gedeelde verantwoordelijkheid waarbij de bibliothecaris toegerust is om dit creëren samen vorm te geven. Dan helpen boeken, databases, kranten, tijdschriften allemaal, maar dat is het dus niet alleen. Het gaat er om dat je burgers medeverantwoordelijk laat worden voor het kritisch burgerschap, voor het verbeteren van de maatschappij. Om in Kennemerwaard termen te spreken, om bij te dragen aan de maatschappij.
Ik vind het een enorm uitdagend idee om hiermee aan de slag te gaan. We zijn in Kennemerwaard stapsgewijs bezig. In onze bibliotheek van 100 talenten in Heerhugowaard vragen we kinderen wat zij willen leren en hoe ze dat willen doen. Zij helpen mee het educatieve programma te vullen. In onze heringerichte vestiging Alkmaar Centrum vragen we mensen die een folder of poster in de bibliotheek kwijt willen of zij iets over hun cursus of lezing op ons podium willen vertellen. Dat hangen we nu op aan onze bovenste trede 'bijdragen' van de behoeftepiramide, dat we een platform willen bieden aan een ieder die zijn/haar informatie wil delen met een ander in de maatschappij. En wij moedigen dat op deze manier aan. En het grappige is dat heel veel aanbieders van cursussen en lezingen het vreselijk leuk vinden om in de bibliotheek iets te komen vertellen over hun vak.
We hebben het in Kennemerwaard nu nog niet 'opgehangen' aan de missie van Lankes, omdat wij ons die nog niet eigen hebben gemaakt. Daarvoor wil ik volgend jaar een begin maken door met onze gemeenschappen, met onze medewerkers in gesprek te gaan. Waar willen we naar toe als bibliotheek, wat willen we zelf, wat is onze ambitie, en wat wil onze gemeenschap van ons. Een spannende reis die begint met dit soort denkexercities.
Lankes sluit deze sessie af met een filmpje over goede en slechte missie statements. Hij geeft een aantal voorbeelden van goede missies en van minder goede. Crux van een goed verwoorde missie volgens Lankes is dat hij kort is, krachtig, actief, proactief, inspirerend en niet op aanbod gericht van 'spullen'. Dus vrije toegang tot informatie, cultuur en educatie .... dat is niet actief genoeg..... ook werk aan de winkel voor de IFLA ;-)
Vervolgens haalt hij Ranganathan's vijf wetten van bibliotheekwetenschap (uit 1931!!) aan:
Boeken zijn er om te gebruiken
Iedere lezer zijn boek
Voor ieder boek een lezer
Bespaar tijd voor de lezer
De bibliotheek is een groeiend organisme.
Dat probleem van informatieschaarste bestaat niet meer, sterker nog.... Er is sprake van informatie-overvloed, -overdaad en -obesitas. Waar nu een gebrek aan is, is aan tijd. Gebrek aan tijd om informatie tot je te nemen, gebrek aan tijd (of vaardigheid) om de keuze te kunnen maken uit al die informatie van wat voor jou belangrijke en toepasbaar is. En er is misschien ook wel gebrek aan attentie/belangstelling, aan interesse in de 'juiste' informatie. Ik had vorige week daar nog een discussie over, of er wel brede maatschappelijke belangstelling is voor het brede spectrum aan informatie. Of er wel mensen zijn die iets diepgravend willen navorsen. Dat zou ook de taak van de bibliotheek moeten zijn, om iemand uit te dagen niet alleen naar bevestiging van zijn eigen denkbeelden te zoeken, maar ook juist op zoek te gaan naar de tegengeluiden. Want alleen dan kun je je een eigen mening vormen en blijf je kritisch nadenken.
Omdat we in een tijd zitten waarin de wereld om ons heen snel verandert, is het nodig om als bibliotheek mee te veranderen zodat we van waarde blijven. Dat betekent volgens Lankes dat wij als medewerkers van de bibliotheek en ons publiek moeten worden heropgevoed. Onze denkbeelden en onze acties, onze dienstverleningsideeën zijn gebaseerd op een oud paradigma. Bibliotheken zijn opgericht in de tijd dat boeken prijzig waren en informatie schaars was. Door het zakken van de productieprijs van boeken, en een verhoging van het budget van bibliotheken hebben we een enorme bloei doorgemaakt in uitleen- en bezitcijfers. We bouwden grote collecties op en de uitleencijfers gingen sky high. Wat waren we succesvol, en wat stapten we graag in de valkuil van schermen met de uitleencijfers. Waren we toen al zo slim om de behoefte er achter te noemen en te gebruiken als verantwoording naar onze subsidiegevers? We hadden het toen ook wel over volksverheffing, maar in mijn beleving koppelden we dat vooral aan het bevorderen van lezen van 'de massa'. Of we toen al in kaart brachten wat we er allemaal naast deden (klassenbezoeken, computerlessen, zoeklessen, lezingen etc.) dat heb ik zelf niet meer zo voor ogen.
 |
| flickr.com |
Lankes zegt dat we in de lobby die wij voeren naar politiek en burgers het belang moeten benadrukken voor een goede informatievoorziening voor de gemeenschap. Dit is belangrijk op korte en lange termijn. Lankes bedoelt informatie in de breedste zin. In blijven zetten op alleen boeken of e-boeken is een doodlopende straat. Het gaat Lankes echt om kennis-creatie, het faciliteren er van en het aanzetten tot en uitdagen van je gemeenschap om zichzelf te verbeteren. De bibliotheek als belevenis, als gedeelde ervaring. Dat moet je als bibliotheek, als bibliothecarissen samen met je gemeenschap willen doen, gedeelde verantwoordelijkheid waarbij de bibliothecaris toegerust is om dit creëren samen vorm te geven. Dan helpen boeken, databases, kranten, tijdschriften allemaal, maar dat is het dus niet alleen. Het gaat er om dat je burgers medeverantwoordelijk laat worden voor het kritisch burgerschap, voor het verbeteren van de maatschappij. Om in Kennemerwaard termen te spreken, om bij te dragen aan de maatschappij.
Ik vind het een enorm uitdagend idee om hiermee aan de slag te gaan. We zijn in Kennemerwaard stapsgewijs bezig. In onze bibliotheek van 100 talenten in Heerhugowaard vragen we kinderen wat zij willen leren en hoe ze dat willen doen. Zij helpen mee het educatieve programma te vullen. In onze heringerichte vestiging Alkmaar Centrum vragen we mensen die een folder of poster in de bibliotheek kwijt willen of zij iets over hun cursus of lezing op ons podium willen vertellen. Dat hangen we nu op aan onze bovenste trede 'bijdragen' van de behoeftepiramide, dat we een platform willen bieden aan een ieder die zijn/haar informatie wil delen met een ander in de maatschappij. En wij moedigen dat op deze manier aan. En het grappige is dat heel veel aanbieders van cursussen en lezingen het vreselijk leuk vinden om in de bibliotheek iets te komen vertellen over hun vak.
We hebben het in Kennemerwaard nu nog niet 'opgehangen' aan de missie van Lankes, omdat wij ons die nog niet eigen hebben gemaakt. Daarvoor wil ik volgend jaar een begin maken door met onze gemeenschappen, met onze medewerkers in gesprek te gaan. Waar willen we naar toe als bibliotheek, wat willen we zelf, wat is onze ambitie, en wat wil onze gemeenschap van ons. Een spannende reis die begint met dit soort denkexercities.
Lankes sluit deze sessie af met een filmpje over goede en slechte missie statements. Hij geeft een aantal voorbeelden van goede missies en van minder goede. Crux van een goed verwoorde missie volgens Lankes is dat hij kort is, krachtig, actief, proactief, inspirerend en niet op aanbod gericht van 'spullen'. Dus vrije toegang tot informatie, cultuur en educatie .... dat is niet actief genoeg..... ook werk aan de winkel voor de IFLA ;-)
maandag 2 september 2013
Masterclass New Librarianship, deel 7
Ik hoop dat ik het ga halen om de masterclass af te maken, de agenda stroomt vol en iedereen begint op stoom te komen. Hoe zegt men dat ook al weer? "Willen is kunnen" Ik ga mijn best doen. Dit wordt in ieder geval weer een lang blog.
Een reflectie op wat David Lankes schrijft naar aanleiding van het Salzburger Curriculum. Uitgedacht door een aantal slimme mensen uit bibliotheken en musea. Waar hij driftig gebruik van heeft gemaakt.
Deze groep slimmeriken hebben met elkaar bedacht wat de bibliotheek (en het museum) van de toekomst zou moeten zijn, en wat dat betekent voor de eisen aan de bibliothecaris van de toekomst.
Lankes deelt het Salzburger Curriculum in twee stukken op. Het framewerk en de actuele gebieden/onderwerpen. Onder het framewerk vallen de missie, de toepasbaarheid en de waarden. De missie schreef ik al eerder over op mijn blog. Over de toepasbaarheid van het curriculum zegt Lankes dat het formeel en voortdurend leren moet zijn. Volgens mij bedoelt hij dat je als bibliotheek in moet zetten op een leven lang leren. Voor je burgers en voor je zelf als organisatie met je medewerkers. De waarden die daarbij noodzakelijk zijn: openheid en transparantie, zelfreflectie, samenwerken binnen en buiten de bibliotheek, service, empathie en respect, continue leren en excellentie nastreven, creativiteit en verbeelding.
Daarna licht Lankes de actuele onderwerpen toe.
Transformationeel sociaal engagement: Als bibliothecaris moet je een vorm van activisme aanhangen. Daarmee bedoelt Lankes dat je een sociale verantwoordelijkheid moet voelen. Wij als bibliothecarissen moeten ons verantwoordelijk voelen voor de leerprocessen die een maatschappij, een gemeenschap nodig heeft om zichzelf te kunnen verbeteren. Dat betekent dat je een kritische sociale analyse moet maken. Wat speelt er in je gemeenschap en wat kun jij daar als bibliotheek aan bijdragen om hierin verbetering aan te brengen. Dat betekent dat je je zelf op de agenda moet zetten, maar dat je ook het publiek moet agenderen. Dus aansluiten bij wat je gemeenschap wil vanuit die doelstelling dat je de gemeenschap wilt helpen zichzelf te verbeteren. (Dat is dus niet u vraagt wij draaien). je moet er een lobby voor orgnaisaren, de bibliotheek sluit aan bij de grotere agenda van de gemeenschap. Dat maakt ook dat je veel beter naar mijn idee je maatschappelijke waarde kunt aantonen. Sterker nog, ik denk dat als je dit goed doet je dat nergens meer hoeft uit te leggen, dan doen anderen dat voor je. Je draagt dan namelijk bij aan het duurzaam oplossen van problemen, aan de duurzaamheid van een gemeenschap doordat je voor ze werkt en met ze werkt. Je begrijpt de maatschappelijk noden, je weet wat de maatschappij nodig heeft. Daar komt als kers op de taart ;-) conflictmanagement bij. Want dit is allemaal heel noodzakelijk en idealistisch, er zal altijd sprake zijn van conflicterende belangen of problemen. (Ik neem maar als voorbeeld de 20% van de klanten die gericht zoeken die niet blij zijn als je de bibliotheek inricht op werelden, dat conflicteert met de 80% die willen snuffelen en nu na jaren behelpen wel blij zijn met een inrichting op thema). Je moet conflicten kunnen benoemen, en daar waar mogelijk op zoek gaan naar de gezamenlijke waarde. (In het geval van mijn voorbeeld, die klanten die gericht willen zoeken een alternatief bieden van gratis thuis reserveren en het dan op kunnen halen in de bibliotheek).
Technologie: Lankes zegt dat je in de eisen voor vaardigheden van bibliothecarissen niet heel specifiek moet maken welke kennis men moet hebben van technologie. Er verandert namelijk veel en snel op dat gebied, dus is het handiger om in de eisen op het beoogde resultaat te gaan zien. Zoals het creëren van en onderhouden van een effectieve virtuele aanwezigheid op internet (webpresence). Verder is de vaardigheid om technologie aan te leren belangrijk, en de vaardigheid om die over te kunnen dragen aan collega's en de community. En bij die overdracht moet je als bibliothecaris de vaardigheid hebben om dat over de generaties heen te doen. Flexibiliteit is zeer belangrijk, kun je als bibliothecaris schakelen op en evolueren met de technologie. Ik zie het bij me zelf (hand in eigen boezem), ik heb braaf 23 dingen gedaan, en getuige dit blog en mijn twitteraccount maak ik ook wel gebruik van een aantal geleerde zaken. De verdiepdingen, de muziekdingen, ik heb er niet of nauwelijks naar gekeken moet ik in alle eerlijkheid bekennen. Nu is de vraag of het voor mij als directeur van belang is om alle nieuwe technologieën onder de knie te hebben, maar ik hink een beetje op twee gedachten daarbij. Goed voorbeeld doet ten slotte goed volgen ;-) Wat verder dan nog door Lankes wordt genoemd is dat je als bibliothecaris in staat moet zijn om te crowdsourcen, naar buiten te reiken. Met crowdsourcing bedoelt Lankes niet dat je daar op zoek moet naar de derde geldstroom, hij bedoelt dat je je burgers mee laat denken in het vinden van oplossingen. De wisdom of the crowd aanspreken.
Management voor participatie: Om je gemeenschap goed ten dienste te kunnen zijn, en om ze te laten participeren in jouw bibliotheek heb je volgens Lankes begrip van institutionele duurzaamheid nodig. Hoe zorg je voor het voortbestaan van jouw organisatie, van jouw initiatieven. Daarvoor heb je kennis nodig van fondsen, gemeentelijke geldstromen en ook van hoe je je relevantie aantoont. Je zult moeten lobbyen voor je organisatie. Dat is de verantwoordelijkheid van iedere bibliothecaris. En mij uit het hart gegrepen! Van mij mogen medewerkers het best oneens zijn met beslissingen die door managementteam en mij genomen worden. We kunnen daar intern over discussiëren en kijken of we nader tot elkaar kunnen komen. Waar ik echt laaiend van word is als ik een medewerker tegen een bezoeker hoor zeggen: Dat hebben 'ze' boven besloten, ik vind het ook niks of woorden van dergelijke strekking. We staan samen voor de goede zaak, en daar hebben we het intern over. Naar buiten hebben we één verhaal. En als je je daar niet in kunt vinden moet je je afvragen of je dan wel voor deze bibliotheek wilt werken, of hoe je verandering kun aanbrengen in het gekozen beleid door intern te bespreken hoe het anders kan.
Lankes zegt dat je als bibliothecaris ook een besef moet hebben van bedrijfsvoering, van budgettering en van economie. Eigenlijk de basis van huishouden zal ik maar zeggen ;-) Het is goed je af te vragen wat dingen globaal kosten en welke opbrengsten, in harde pecunia of in maatschappelijke waarde daar tegen over staan. Verder zegt Lankes dat je ethiek en waarden moet kennen, en met elkaar moet delen. Hij zegt dat je met elkaar moet delen. De voordelen en de winst, maar dat je ook moet weten wat je wanneer deelt met wie. Dat sluit voor mijn idee aan op wat ik hierboven zei. Verder moet je kunnen werken in en met interdisciplinaire teams, bestaande uit medewerkers van verschillende takken van sport en ook van verschillende instellingen. Dat zal in de toekomst meer en meer het geval worden als je je echt wilt gaan richten op het helpen verbeteren van gemeenschappen. En als laatste binnen dit hoofdstuk zegt Lankes dat je goed moet zijn in het analyseren van gegevens, vooraf zul je moeten bepalen welke impact je nastreeft, en welke waardering of waarderesultaat je zoekt. Als blijkt dat iets niet werkt zul je ook bereid moeten zijn de stekker er uit te trekken.
Management van 'eigendommen'/'bezit': Als bibliotheek heb je een collectie, data en een netwerk. Met deze vaardigheid bedoelt Lankes dat je als bibliothecaris ook goed moet weten hoe je dit 'bezit' moet bewaren. Hoe je het moet veiligstellen en conserveren, maar ook hoe je nieuw bezit vergaart. Welke visie heb je op je collectie, waar bestaat die uit en vooral: voor wie is de collectie bedoeld. Lankes zegt ook dat als je weet voor wie je collectie bedoeld is, je de vaardigheid moet hebben om die zo goed mogelijk te verspreiden. Je wilt tenslotte je schatten zo goed mogelijk delen en onder de aandacht brengen. Dus kennis van marketingtechnieken (in basis), kennis van ontsluiting, weten wat werkt, en dingen uitproberen. Lankes kijkt naar de bibliotheek en de collectie in de breedste zin van het woord. Hij heeft het over een markt van ideeën. Dat beeld spreekt me erg aan, zo'n markt met allemaal (streek)producten waar je lekker tussen de kramen kunt snuffelen, overal wat proberen en proeven en op een gegeven moment precies weten bij wie je wat kunt halen.
Culturele vaardigheden: Onder dit kopje zet Lankes een flink aantal zaken op een rij die heel erg actueel zijn. Hij heeft het over de bibliotheek als stilteplek. In de loop der jaren werd de bibliotheek daar heel erg mee geassocieerd, en zijn er ook in heringerichte bibliotheken (ook de onze) stilteplekken gecreëerd. Waar je je kunt concentreren en terug trekken om je nieuwe ideeën eigen te maken. Maar tegelijkertijd zegt Lankes dat je ook nieuwe vormen van leren moet onderzoeken en aanbieden als bibliotheek. Bied een discussieplatform aan, probeer gaming in de bibliotheek uit, daag uit en prikkel. De nieuwe collectie volgens Lankes gaat langs nieuwe scheidslijnen. Die scheidslijnen zijn cultuur, ras, ideeën, leeftijd, sekse. Binnen die groepen en tussen die groepen zit een spanningsveld. Niet dezelfde leerbehoeften en niet dezelfde manier waarop, en ook niet altijd begrip voor elkaar. Wij zien het in onze heringerichte bibliotheek waarbij er door sommige bezoekers wordt geklaagd dat we de jeugd over drie plekken hebben verdeeld. Dat levert bij sommige leden de verzuchting op dat het vroeger in ieder geval maar op één plek lawaaiig was, en nu nergens meer rustig. Hetgeen natuurlijk behoorlijk overtrokken is, maar dat toont aan dat er over en weer niet altijd begrip is. Je zult dus als bibliothecaris goed moeten kunnen communiceren en kunnen bemiddelen tussen groepen met die verschillende behoeften. Interculturele vaardigheden! Je moet op micro en macro niveau kunnen analyseren wat er aan de hand is en kunnen schakelen tussen de behoeften van de verschillende groepen. Dat is echt niet eenvoudig, een behoorlijke opgave. Het helpt als je als bibliotheek een gevarieerd personeelsbestand hebt, in leeftijd, sekse en afkomst. Met het hebben van culturele vaardigheden bedoelt Lankes ook dat we zoveel mogelijk vaktaal moeten vermijden, of op zijn minst begrijpelijk moeten maken. Dat is een valkuil, ik weet dat wij het wel eens hebben over 'de catwalk', 'de werelden', 'het medialab', 'displayen'..... Als laatste van de culturele vaardigheden noemt Lankes dat je verschillende manieren van leren en van geletterdheid moet kunnen ondersteunen. Dat betekent dat je leren via gesprek, via contemplatie, via gaming, via beelden (ik denk dat gelijk ook 100 talenten) moet kunnen ondersteunen. Je moet je gemeenschap kennen en dezelfde taal als zij kunnen spreken.
Kennis/leren/innovatie : Lankes sluit dan af door te zeggen dat bibliotheken niet hetzelfde is als boeken, als een database of een gebouw. Bibliotheken zijn een missie, een 'learning space'. Dat betekent echt een positieverandering, die we niet alleen intern nog moeten maken maar ook heel erg duidelijk met onze buitenwereld moeten delen. Daar moeten we samen als bibliothecarissen aan willen bouwen. Soms moet je improviseren en soms moet je innoveren. Het gaat er om dat je als bibliothecaris op de informatietaak gaat zitten, je interpreteert de informatie en je verspreidt hem. Jij als bibliothecaris weet hoe je de informatie moet zoeken en hoe je die op betrouwbaarheid moet beoordelen. En dat is ongelooflijk waardevol. Om Neil Gaiman te citeren: Google kan je 100.000 antwoorden geven, een bibliothecaris kan je het goede antwoord geven.
Een reflectie op wat David Lankes schrijft naar aanleiding van het Salzburger Curriculum. Uitgedacht door een aantal slimme mensen uit bibliotheken en musea. Waar hij driftig gebruik van heeft gemaakt.
Deze groep slimmeriken hebben met elkaar bedacht wat de bibliotheek (en het museum) van de toekomst zou moeten zijn, en wat dat betekent voor de eisen aan de bibliothecaris van de toekomst.
Lankes deelt het Salzburger Curriculum in twee stukken op. Het framewerk en de actuele gebieden/onderwerpen. Onder het framewerk vallen de missie, de toepasbaarheid en de waarden. De missie schreef ik al eerder over op mijn blog. Over de toepasbaarheid van het curriculum zegt Lankes dat het formeel en voortdurend leren moet zijn. Volgens mij bedoelt hij dat je als bibliotheek in moet zetten op een leven lang leren. Voor je burgers en voor je zelf als organisatie met je medewerkers. De waarden die daarbij noodzakelijk zijn: openheid en transparantie, zelfreflectie, samenwerken binnen en buiten de bibliotheek, service, empathie en respect, continue leren en excellentie nastreven, creativiteit en verbeelding.
Daarna licht Lankes de actuele onderwerpen toe.
Transformationeel sociaal engagement: Als bibliothecaris moet je een vorm van activisme aanhangen. Daarmee bedoelt Lankes dat je een sociale verantwoordelijkheid moet voelen. Wij als bibliothecarissen moeten ons verantwoordelijk voelen voor de leerprocessen die een maatschappij, een gemeenschap nodig heeft om zichzelf te kunnen verbeteren. Dat betekent dat je een kritische sociale analyse moet maken. Wat speelt er in je gemeenschap en wat kun jij daar als bibliotheek aan bijdragen om hierin verbetering aan te brengen. Dat betekent dat je je zelf op de agenda moet zetten, maar dat je ook het publiek moet agenderen. Dus aansluiten bij wat je gemeenschap wil vanuit die doelstelling dat je de gemeenschap wilt helpen zichzelf te verbeteren. (Dat is dus niet u vraagt wij draaien). je moet er een lobby voor orgnaisaren, de bibliotheek sluit aan bij de grotere agenda van de gemeenschap. Dat maakt ook dat je veel beter naar mijn idee je maatschappelijke waarde kunt aantonen. Sterker nog, ik denk dat als je dit goed doet je dat nergens meer hoeft uit te leggen, dan doen anderen dat voor je. Je draagt dan namelijk bij aan het duurzaam oplossen van problemen, aan de duurzaamheid van een gemeenschap doordat je voor ze werkt en met ze werkt. Je begrijpt de maatschappelijk noden, je weet wat de maatschappij nodig heeft. Daar komt als kers op de taart ;-) conflictmanagement bij. Want dit is allemaal heel noodzakelijk en idealistisch, er zal altijd sprake zijn van conflicterende belangen of problemen. (Ik neem maar als voorbeeld de 20% van de klanten die gericht zoeken die niet blij zijn als je de bibliotheek inricht op werelden, dat conflicteert met de 80% die willen snuffelen en nu na jaren behelpen wel blij zijn met een inrichting op thema). Je moet conflicten kunnen benoemen, en daar waar mogelijk op zoek gaan naar de gezamenlijke waarde. (In het geval van mijn voorbeeld, die klanten die gericht willen zoeken een alternatief bieden van gratis thuis reserveren en het dan op kunnen halen in de bibliotheek).
 |
| www.powerpr.nl |
Technologie: Lankes zegt dat je in de eisen voor vaardigheden van bibliothecarissen niet heel specifiek moet maken welke kennis men moet hebben van technologie. Er verandert namelijk veel en snel op dat gebied, dus is het handiger om in de eisen op het beoogde resultaat te gaan zien. Zoals het creëren van en onderhouden van een effectieve virtuele aanwezigheid op internet (webpresence). Verder is de vaardigheid om technologie aan te leren belangrijk, en de vaardigheid om die over te kunnen dragen aan collega's en de community. En bij die overdracht moet je als bibliothecaris de vaardigheid hebben om dat over de generaties heen te doen. Flexibiliteit is zeer belangrijk, kun je als bibliothecaris schakelen op en evolueren met de technologie. Ik zie het bij me zelf (hand in eigen boezem), ik heb braaf 23 dingen gedaan, en getuige dit blog en mijn twitteraccount maak ik ook wel gebruik van een aantal geleerde zaken. De verdiepdingen, de muziekdingen, ik heb er niet of nauwelijks naar gekeken moet ik in alle eerlijkheid bekennen. Nu is de vraag of het voor mij als directeur van belang is om alle nieuwe technologieën onder de knie te hebben, maar ik hink een beetje op twee gedachten daarbij. Goed voorbeeld doet ten slotte goed volgen ;-) Wat verder dan nog door Lankes wordt genoemd is dat je als bibliothecaris in staat moet zijn om te crowdsourcen, naar buiten te reiken. Met crowdsourcing bedoelt Lankes niet dat je daar op zoek moet naar de derde geldstroom, hij bedoelt dat je je burgers mee laat denken in het vinden van oplossingen. De wisdom of the crowd aanspreken.
Management voor participatie: Om je gemeenschap goed ten dienste te kunnen zijn, en om ze te laten participeren in jouw bibliotheek heb je volgens Lankes begrip van institutionele duurzaamheid nodig. Hoe zorg je voor het voortbestaan van jouw organisatie, van jouw initiatieven. Daarvoor heb je kennis nodig van fondsen, gemeentelijke geldstromen en ook van hoe je je relevantie aantoont. Je zult moeten lobbyen voor je organisatie. Dat is de verantwoordelijkheid van iedere bibliothecaris. En mij uit het hart gegrepen! Van mij mogen medewerkers het best oneens zijn met beslissingen die door managementteam en mij genomen worden. We kunnen daar intern over discussiëren en kijken of we nader tot elkaar kunnen komen. Waar ik echt laaiend van word is als ik een medewerker tegen een bezoeker hoor zeggen: Dat hebben 'ze' boven besloten, ik vind het ook niks of woorden van dergelijke strekking. We staan samen voor de goede zaak, en daar hebben we het intern over. Naar buiten hebben we één verhaal. En als je je daar niet in kunt vinden moet je je afvragen of je dan wel voor deze bibliotheek wilt werken, of hoe je verandering kun aanbrengen in het gekozen beleid door intern te bespreken hoe het anders kan.
Lankes zegt dat je als bibliothecaris ook een besef moet hebben van bedrijfsvoering, van budgettering en van economie. Eigenlijk de basis van huishouden zal ik maar zeggen ;-) Het is goed je af te vragen wat dingen globaal kosten en welke opbrengsten, in harde pecunia of in maatschappelijke waarde daar tegen over staan. Verder zegt Lankes dat je ethiek en waarden moet kennen, en met elkaar moet delen. Hij zegt dat je met elkaar moet delen. De voordelen en de winst, maar dat je ook moet weten wat je wanneer deelt met wie. Dat sluit voor mijn idee aan op wat ik hierboven zei. Verder moet je kunnen werken in en met interdisciplinaire teams, bestaande uit medewerkers van verschillende takken van sport en ook van verschillende instellingen. Dat zal in de toekomst meer en meer het geval worden als je je echt wilt gaan richten op het helpen verbeteren van gemeenschappen. En als laatste binnen dit hoofdstuk zegt Lankes dat je goed moet zijn in het analyseren van gegevens, vooraf zul je moeten bepalen welke impact je nastreeft, en welke waardering of waarderesultaat je zoekt. Als blijkt dat iets niet werkt zul je ook bereid moeten zijn de stekker er uit te trekken.
Management van 'eigendommen'/'bezit': Als bibliotheek heb je een collectie, data en een netwerk. Met deze vaardigheid bedoelt Lankes dat je als bibliothecaris ook goed moet weten hoe je dit 'bezit' moet bewaren. Hoe je het moet veiligstellen en conserveren, maar ook hoe je nieuw bezit vergaart. Welke visie heb je op je collectie, waar bestaat die uit en vooral: voor wie is de collectie bedoeld. Lankes zegt ook dat als je weet voor wie je collectie bedoeld is, je de vaardigheid moet hebben om die zo goed mogelijk te verspreiden. Je wilt tenslotte je schatten zo goed mogelijk delen en onder de aandacht brengen. Dus kennis van marketingtechnieken (in basis), kennis van ontsluiting, weten wat werkt, en dingen uitproberen. Lankes kijkt naar de bibliotheek en de collectie in de breedste zin van het woord. Hij heeft het over een markt van ideeën. Dat beeld spreekt me erg aan, zo'n markt met allemaal (streek)producten waar je lekker tussen de kramen kunt snuffelen, overal wat proberen en proeven en op een gegeven moment precies weten bij wie je wat kunt halen.
Culturele vaardigheden: Onder dit kopje zet Lankes een flink aantal zaken op een rij die heel erg actueel zijn. Hij heeft het over de bibliotheek als stilteplek. In de loop der jaren werd de bibliotheek daar heel erg mee geassocieerd, en zijn er ook in heringerichte bibliotheken (ook de onze) stilteplekken gecreëerd. Waar je je kunt concentreren en terug trekken om je nieuwe ideeën eigen te maken. Maar tegelijkertijd zegt Lankes dat je ook nieuwe vormen van leren moet onderzoeken en aanbieden als bibliotheek. Bied een discussieplatform aan, probeer gaming in de bibliotheek uit, daag uit en prikkel. De nieuwe collectie volgens Lankes gaat langs nieuwe scheidslijnen. Die scheidslijnen zijn cultuur, ras, ideeën, leeftijd, sekse. Binnen die groepen en tussen die groepen zit een spanningsveld. Niet dezelfde leerbehoeften en niet dezelfde manier waarop, en ook niet altijd begrip voor elkaar. Wij zien het in onze heringerichte bibliotheek waarbij er door sommige bezoekers wordt geklaagd dat we de jeugd over drie plekken hebben verdeeld. Dat levert bij sommige leden de verzuchting op dat het vroeger in ieder geval maar op één plek lawaaiig was, en nu nergens meer rustig. Hetgeen natuurlijk behoorlijk overtrokken is, maar dat toont aan dat er over en weer niet altijd begrip is. Je zult dus als bibliothecaris goed moeten kunnen communiceren en kunnen bemiddelen tussen groepen met die verschillende behoeften. Interculturele vaardigheden! Je moet op micro en macro niveau kunnen analyseren wat er aan de hand is en kunnen schakelen tussen de behoeften van de verschillende groepen. Dat is echt niet eenvoudig, een behoorlijke opgave. Het helpt als je als bibliotheek een gevarieerd personeelsbestand hebt, in leeftijd, sekse en afkomst. Met het hebben van culturele vaardigheden bedoelt Lankes ook dat we zoveel mogelijk vaktaal moeten vermijden, of op zijn minst begrijpelijk moeten maken. Dat is een valkuil, ik weet dat wij het wel eens hebben over 'de catwalk', 'de werelden', 'het medialab', 'displayen'..... Als laatste van de culturele vaardigheden noemt Lankes dat je verschillende manieren van leren en van geletterdheid moet kunnen ondersteunen. Dat betekent dat je leren via gesprek, via contemplatie, via gaming, via beelden (ik denk dat gelijk ook 100 talenten) moet kunnen ondersteunen. Je moet je gemeenschap kennen en dezelfde taal als zij kunnen spreken.
Kennis/leren/innovatie : Lankes sluit dan af door te zeggen dat bibliotheken niet hetzelfde is als boeken, als een database of een gebouw. Bibliotheken zijn een missie, een 'learning space'. Dat betekent echt een positieverandering, die we niet alleen intern nog moeten maken maar ook heel erg duidelijk met onze buitenwereld moeten delen. Daar moeten we samen als bibliothecarissen aan willen bouwen. Soms moet je improviseren en soms moet je innoveren. Het gaat er om dat je als bibliothecaris op de informatietaak gaat zitten, je interpreteert de informatie en je verspreidt hem. Jij als bibliothecaris weet hoe je de informatie moet zoeken en hoe je die op betrouwbaarheid moet beoordelen. En dat is ongelooflijk waardevol. Om Neil Gaiman te citeren: Google kan je 100.000 antwoorden geven, een bibliothecaris kan je het goede antwoord geven.
Abonneren op:
Posts (Atom)