De Sint komt langs

Aan de medewerkers van bibliotheek Kennemerwaard

In deze koude tijd van het jaar galoppeert de Sint met zijn paard over de daken

Als hij dreigt uit te glijden hoor je de pieten verschrikte kreten slaken

De Sint heeft echter veel vertrouwen in Amerigo’s tred en houvast

Iets wat in zo’n jarenlange samenwerking tussen Sint en zijn viervoeter past

En mocht het edele dier zich toch eens verstappen en uitglijden

Dan zegt Sint dat je fouten nooit helemaal kunt vermijden

Hij spoort zijn paard en ook zijn Pieten aan om nieuwe wegen te bewandelen

En naar bevind van zaken op eigen wijsheid en instinct te handelen

Daar ziet de Sint wel een mooi parallel met de gang van zaken binnen Kennemerwaard

Waar de roe, het schandblok, de zweep en het cachot al jaren worden gespaard

Oude dienstverlening vernieuwen en verbeteren is het devies

En weet je het als medewerker even niet dan is er altijd collegiaal advies

Met elkaar bouwen de collega’s aan mooi en  succesvol bibliotheekwerk

Om dat te ondersteunen maken Sint en Piet zich graag sterk

Dus belonen ze jullie aller inzet graag met een klein present

Want voor jullie harde werken mag je best een beetje worden verwend.

Groet van Sint en Piet

Die pet past ons allemaal

U kent hem vast nog wel, die slogan van de politie waarin werd opgeroepen om als waakzame burger de politie te helpen. Nu kreeg ik deze week een leuk bericht van twee van onze medewerkers: S. en J. Beide collega's zijn gevraagd of bibliotheek Kennemerwaard samenwerkingspartner wil worden van de politie op het gebied van preventie-activiteiten. Dit alles naar aanleiding van een bijeenkomst met lokale ondernemers, waarbij ook de politie aanwezig was, en het feit dat de politie een bijdrage gaat leveren met hun cybercrime team aan de Week van de Mediawijsheid.  En laten wij daar nou net goede programma's voor hebben om veilig te kunnen internetten, veilig gebruik van social media voor/door jongeren en een ouderavond over dit onderwerp.

Ik vind het geweldig dat het ons stap voor stap lukt om het beeld dat de bibliotheek alleen voor boeken is om te buigen. Ja, die hebben we ook, en dat blijft ook wel zo. En we doen inmiddels (zoals veel andere bibliotheken) zoveel meer. We organiseren filmfestivals, voorleesochtenden, culturele ochtenden voor en door senioren, lezingen over actuele thema's, coderdojo, internetcursussen zoals Klik&Tik en Digisterker, trainingen voor taalmaatjes, taalcafés, taal- en participatiestimuleringsactiviteiten zoals ' Kijken naar kunst' en nog veel meer. Dat alles doen we bijna altijd samen met andere partijen.

Belangrijke element in ons aanbod van digitale cursussen is onder andere het veilig internetten en gebruik van social media. We hebben een prachtig programma ' Veilig Puberen' dat we inmiddels in Heerhugowaard en Bergen op een flink aantal basis- en voortgezet onderwijsscholen jaar op jaar uitvoeren. We hebben programma's waarbij we jongeren kritisch na laten denken over 'fake news'. En volwassenen geven we dus ook les in het veilig omgaan met internet. Mooi dat de politie met ons wil samenwerken, daar is het 's' woord weer ;-) Die pet past bibliotheek Kennemerwaard zeker!

Multitouchtafel als extra 'display'

In een aantal van onze vestigingen, onder andere Heerhugowaard, De Mare, Bergen en Alkmaar Centrum hebben we een multitouch-tafel staan. Mooie grote schermen waarop je telkens nieuwe presentaties kunt zetten. Nu is het gevaar van zo'n tafel dat er in het begin een paar presentaties op gezet worden, en dat het daarna vervalt tot een statisch geheel. Geen vernieuwing. En dat is nou net niet de bedoeling!

Nu wordt op onze multitouch-tafels regelmatig iets nieuws gezet, vaak een presentatie die aansluit bij een activiteit. Zo hadden we in Heerhugowaard al een presentatie over trouwen door de jaren heen, waarbij bezoekers van de bibliotheek werd gevraagd om oude trouwfoto's aan te leveren voor digitalisering. Dat leverde een leuk beeld van ca. 80 jaar trouwhistorie op. Licht stijvige foto's van voor en net na de tweede wereldoorlog, hippietrouwfoto's uit de zestiger jaren en glamourfoto's met 'groot' haar uit de jaren tachtig. En trouwfoto's van nu in allerlei stijlen. Leuk, zo'n verhaal over een groeiende gemeenschap aan de hand van foto's. Mooi ook om te zien dat mensen met elkaar aan de praat raakten bij de presentatie over hun verleden, herinneringen aan hun bruiloft.... communityvorming avant la lettre.

Er zijn nog meer presentaties gemaakt, zoals over tekeningen van kinderen uit de concentratiekampen in de tweede wereldoorlog samen met tekeningen van vluchtelingenkinderen nu, naar aanleiding van een boek en lezing, een presentatie over Joost Zwagerman toen een herdenkteken aan hem werd onthuld.... het zijn zo maar wat voorbeelden. Onze medewerkers Caroline, Amanda en Edith gebruiken de multitouch-tafel echt als een extra display om aan te sluiten bij actuele onderwerpen of om iets extra uit te lichten dat anders onderbelicht zou blijven.

Vorige week schoot Caroline mij aan, één van onze medewerkers die presentaties maakt. Ze was trots op de nieuwste aanwinst op de tafel. Een presentatie van tekeningen van Eric Coolen. Een striptekenaar uit Haarlem die bezig is met een boek over 500 jaar Grote Kerk. Caroline maakte een prachtig overzicht van zijn werk. Dus wie binnenkort een keer in onze vestiging in Alkmaar Centrum is, en benieuwd naar het werk van Eric Coolen...... werp een blik op de multitouch-tafel op het werk van deze kunstenaar.... en het werk van onze Caroline natuurlijk ;-)

Compliment van een collega voor een collega

Ik schrijf in dit blog met regelmaat over onze medewerkers, over wat ze doen, en welk effect dat heeft. Vaak gaat het over werk op scholen, voor kwetsbare groepen, inburgeraars of laaggeletterden. Het 'gewone' bibliotheekwerk komt minder vaak voorbij. Dan zou je bijna denken dat daar niks bijzonders gebeurt, dat medewerkers daar op de automatische piloot hun werk doen. Niets is natuurlijk minder waar!  

Die collega's helpen elke dag via rechtstreekse raad en daad bezoekers van de bibliotheek aan een goed boek of een antwoord op een vraag naar informatie. Ze zorgen er voor dat er interessante displays liggen rondom een thema. En bedenk maar een leuk thema iedere keer, als je iets buiten de paden van de displaykalender wilt doen. Daarvoor heb je vakkennis nodig, weten wat er in de collectie zit, en gevoel voor wat er speelt onder je publiek. Gelukkig hebben we zulke medewerkers, die vaak hun werk ook 'heel normaal' vinden, daar heel bescheiden over zijn en er heel veel plezier aan beleven.

Dan is het mooi dat klanten er gebruik van maken, en erover in gesprek raken met een collega. En dan ben ik blij dat die collega, dank je wel Esther Valent,  tweet over de mooie display die Marja Scheltis had gemaakt: "Stond net een praatje te maken met een mevrouw bij de display met jonge Nederlandse schrijvers. Ik raadde haar Hagar Peeters aan. Hanna Bervoets lag er ook. Daar had ze alles al van gelezen, want ze was haar juf in groep 3 :-)." Heb ik weer een blog ;-)

(NB: wij hanteren de retaildisplaykalender (wat een woord overigens ;-) voor de onderwerpen op de displays, om het voor medewerkers makkelijk te maken te displayen. Daarnaast is er in iedere vestiging ruimte om één of twee displays anders in te richten, dat mag... hoeft niet)

Over effectmeting gesproken

Als bibliotheken doen we heel erg ons best om duidelijk te maken welke (maatschappelijke) effecten ons werk hebben. We houden heel veel bij aan resultaten, kwantitatief en kwalitatief. We meten wat af met elkaar. En dat is over het algemeen goed, want we moeten in staat zijn uit te leggen waaraan wij het ons toevertrouwde publieke geld besteden, en wat of wie er mee bereiken.

Zelf ben ik ook voorstander van het zogenaamde 'storytelling'. Met een ware gebeurtenis maak je de cijfers levend, en vertel je wat iets wat de bibliotheek heeft gedaan voor een persoon of een instelling heeft betekend. Ik deel graag met jullie het volgende voorbeeld dat ik kreeg toegestuurd van Rita Smedinga, één van onze accountmanagers voor het onderwijs.

"Trots en blij

Aan het einde van het schooljaar zijn er veel evaluatiegesprekken op de scholen. Hoe is het afgelopen schooljaar gegaan en op welke manier gaan we het nieuwe schooljaar met elkaar samenwerken? Deze gesprekken zijn heerlijk om te doen. Waarom? Onze de Bibliotheek op school(dBoS) consulenten maken op de scholen het verschil. Door de LeesMonitor zien we een stijging in het lees- en medianiveau. dBos  consulenten hebben eigen inbreng, geven ondersteuning aan de ouders en de teams en brengen de leerlingen veel plezier op het gebied van lezen en media-educatie. Maar steeds vaker ook op het gebied van duurzaamheid, programmeren, filosoferen: de 21^ste -eeuwse vaardigheden die kinderen nodig hebben om zich in onze maatschappij te kunnen redden. 

Maar zoals het gesprek op de Spinaker (openbare school voor voortgezet speciaal onderwijs) ging, dat was echt ongelofelijk. De docenten vroegen eerst aan Leonie Befort hoe ze het afgelopen schooljaar zelf had ervaren. Het eerlijke antwoord was: eerst positief, daarna heel moeilijk en nu gaat het goed. Leonie heeft veel steun ervaren van de docenten tijdens dit lastige proces.  Ze begrepen dan ook heel goed hoe dit voor haar is geweest. ( Ter verduidelijking: In Heerhugowaard voeren we op alle bovenbouw van het basisonderwijs en op alle onderbouw van het voortgezet onderwijs al een aantal jaren een programma uit dat leerlingen (en hun ouders) weerbaar maakt op het gebied van digitaal of cyberpesten, sexting en grooming.)

CC0 Creative Commons, Pixabay 

Daarna kwam er een WMP-rapport op tafel en wat blijkt: het afgelopen schooljaar is het digitaal pesten enorm afgenomen! 85% van de leerlingen hebben een 4 (hoogste score) gescoord, daar waar het in de jaren ervoor een 2 was!! Het gestelde doel (digitaal pesten verminderen) is met grote stappen in het afgelopen jaar gehaald!!

School geeft aan dat de meerwaarde van de lessen van de bibliotheek zich hiermee hebben bewezen. 

Want wat zien zij in de praktijk:

-         Jongeren reageren positief op de lessen van Leonie.

-         De boodschap wordt helder gebracht

-         De leerlingen zijn echt geconcentreerd bezig met de opdrachten

-         Ouders komen nog steeds terug op de ouderavond van Leonie die aan de lessen vooraf ging.

-         Het materiaal past prima bij de doelgroep.

Als voorbeeld werd een quote van een leerling genoemd die naaktfoto’s had rondgestuurd waarna er een les van Leonie was gegeven. ‘Ik stuur geen naaktfoto’s meer rond hoor! Volgens juf Leonie ben ik dan strafbaar en daar heb ik echt geen zin in!’.

Een docent van de Spinaker heeft zich ten doel gesteld om binnen de werkgroep van alle VO-scholen binnen de interregio Heerhugowaard elkaar te vinden in het verbinden en in het op elkaar aanpassen van taalgebruik en handelen. Onze consulent trekt daarin samen met haar op en ondersteunt haar.

Preventie, verdieping en verbreding. Daar kunnen wij als Bibliotheek Kennemerwaard trots op  zijn dat we daar aan bijdragen!!"

Zo'n verhaal zegt wat mij betreft veel meer over onze impact dan onze cijfers, al hebben die zeker mee ;-). Van dit verhaal word ik ook trots en blij!

Krachten bundelen, goodwill kweken en nieuwe klanten binnenhalen

Een paar weken geleden kreeg ik van onze Joris een mailtje waarin hij de eerste balans opmaakte van onze samenwerking met ' Klim naar de hemel'. Joris werkt naast zijn werk voor bibliotheek Kennemerwaard ook voor de Klim. En doordat hij daar coördinator is, en bij ons met name voor het voortgezet onderwijs programma's in elkaar zet is 1+1 in dit geval al snel 3. Hij vroeg me een tijdje geleden of het oké was dat hij die banen tijdelijk combineerde, en dat hij ook mooie kansen zag voor de bieb. Aangezien hij nog niet aan de maximale arbeidsduur zat (een CAO-ding) en ik dol ben op kansen was ik al snel overtuigd. 

Wat heeft Joris nu gedaan? Binnen de Klim is er een mogelijkheid om een educatief ticket te kopen als je met een schoolklas komt, of een groep waarvoor de Klim een educatief karakter heeft. Joris heeft een educatief programma in elkaar gezet voor het PO en VO, oa met een interactief spel via een app. Hij heeft de contacten die de bibliotheek heeft gebruikt om de instellingen en scholen op de hoogte te brengen van de mogelijkheid om voor een gereduceerd tarief naar boven te klimmen, met een educatief programma erbij.  

Wat heeft het opgeleverd deze bundeling van krachten.....  Een samenvatting: we hebben in een paar weken tijd 543 educatietickets verkocht. Daarmee levert deze dienstverlening geld (én goodwill) op.  Los daarvan hebben we in Voortgezet Onderwijs (zoals ook beoogd) nieuwe contacten én nieuwe opdrachten uit de samenwerking met de Klim kunnen halen, waaronder met het PCC in Bergen en het Dalton uit Alkmaar. Ook het Taalhuis heeft nieuwe projecten kunnen uitdragen via de Klim, zoals Taal in Beweging. Er zijn geweest of gaan groepen naar boven van Westerlicht en Kopzorg, van WNK, Autstekend, taalgroepen van JAR en Vrouwenkracht uit Overdie naast verschillende schoolklassen. Los van financiële meerwaarde halen we dus ook vooral maatschappelijke opbrengst en naamsbekendheid voor Bibliotheek Kennemerwaard binnen.

De Klim gaat door tot halverwege oktober, zo is twee weken geleden naar buiten gebracht. Aan het einde van de zomervakantie kunnen we indien gewenst opnieuw lobbyen voor de educatiebezoeken. Voor het Voortgezet Onderwijs en het Taalhuis is sowieso de wens en ambitie om tot oktober door te gaan, ook de Klim zelf is erg tevreden. Uiteindelijk hebben we voornamelijk educatietickets verkocht aan speciaal onderwijs, maatschappelijke organisaties en voortgezet onderwijs, in plaats van aan de in eerste instantie beoogde basisscholen waarvoor het programma op maat was geschreven. Slechts 4 van de 23 bezoekende scholen en instellingen bleken basisscholen. Die lage inbreng van  de basisscholen komt gedeeltelijk doordat Cito-toetsen aandacht eisten, maar ook door ‘selectieve inzet’. Met een beetje goede briefing kunnen we zodra de scholen weer beginnen nog meer scholen overtuigen om de Klim naar de Hemel te gaan doen. Leuk en leerzaam voor de kinderen, en voor ons en de Klim een mooie samenwerking. 

Dichtdruk

Je kunt jaren elkaar af en toe ergens tegen komen, zoals Rolluf van Laar van het Grafisch Atelier Alkmaar en ik dat deden. En dan bij een glaasje wijn filosoferen over een idee om samen een project te doen. Woord en beeld samen voegen…… Lang voegden we geen daad bij die woorden en dat gedeelde beeld. 15 juli was het na een lange aanloop het dan toch zover. Mede door steun van de Gemeente Alkmaar, het Victoriefonds en Schenkeveld advocaten , waarvoor dank,  presenteren vandaag het Grafisch Atelier Alkmaar,  Bibliotheek Kennemerwaard,  in samenwerking met literair platform Reuring de eerste dichtdruk.

Wat is Dichtdruk? Acht dichters en acht grafici uit de regio zijn uitgenodigd om mee te doen met dit bijzondere project. Zij bevinden zich in allerlei stadia van hun kunstenaarschap, ontwikkeling, kunnen en leeftijd. De dichters en grafici zijn aan elkaar gekoppeld, waardoor er acht duo's zijn ontstaan. Twee jaar lang zal ieder kwartaal één duo hun werk presenteren, in de vorm van een gedicht en een prent in een speciale omslag. De duo's bepalen zelf hun thema, bron of onderwerp. Deze uiteindelijk acht uitgaven passen in een speciaal ontworpen portfolio.

Kunstenaars laten ons op een andere manier naar de wereld kijken. Ze zetten ons op het andere been en trekken ons uit onze comfortzone. Ze maken ons onzeker over hoe we dat wat we zien of lezen te duiden, begrijpen we wat zich voor onze ogen ontvouwd?  Wat heeft de kunstenaar bedoeld? Ze leren ons vragen te stellen aan onze waarnemingen, ze maken ons nieuwsgierig. Juist die eigenschap is belangrijk in onze samenleving. Vragen stellen, nieuwsgierig zijn, onzekerheid toelaten. 

Onzekerheid …..  Misschien is dat wel precies wat het scheppingsproces voor een kunstenaar zelf ook is…. Vragen stellen bij hun waarnemingen, onzeker zijn over wat je wilt scheppen… en dan het best mogelijke antwoord vinden in woorden of beeld.  Welke vragen  de beeldend kunstenaar Piet Lont en dichter Joris Miedema zich hebben gesteld bij het maken van hun bijdrage aan Dichtdruk.... ?

Mocht u meer informatie willen over Dichtdruk, klik dan hier. Daar vindt u de namen van de andere kunstenaars, en informatie over hoe u de prenten kunt kopen.

Het gedicht van Joris Miedema:

leeg spiegelbeeld

we stonden levenslang met onze ruggen

tegen elkaar aan

waardoor ik je nooit kon omarmen

tot er een moment kwam

dat we elkaar niet meer in evenwicht

wisten te houden

ik ben met de tijd harder gaan duwen

en jij begon steeds makkelijker te vallen

we vulden de dagen door weer op onze plek

te gaan staan

ik heb geen idee hoeveel

we op elkaar hebben geleken

we hielden onze lege handen op

omdat er een moment moest zijn

dat we iets van elkaar terug zouden krijgen

jij werd steeds kleiner

en ik groter tot je in mijn rug

stilgevallen wind werd vanuit het zuiden

ik keerde me om

en de gravures in je gezicht verraadden

dat je ooit gepeinsd moet hebben

een arm die ik altijd in ons

midden had gehouden

had ik om je heen willen slaan

© Joris Miedema