Al doende leren op onbekend terrein

We zijn als bibliotheek Kennemerwaard bezig met een groot project dat de naam The Third Space draagt. In dit project zijn we samen met nog 8 bibliotheken, medegefinancierd door PICA op zoek naar hoe we bepaalde doelgroepen beter kunnen bedienen. We onderzoeken waar hun behoeften liggen en gaan samen met hen ‘iets’ ontwikkelen dat past bij hun vraag. We willen ook ontdekken hoe we ons aanbod hybride kunnen maken, online en offline. We hebben een kleine kerngroep, projectgroep die het project trekt.  Het is een zoektocht op voor ons (relatief) onbekend terrein

We hebben ervoor gekozen om ons te richten op jongeren zonder startkwalificatie. Dat sluit mooi aan bij een proeftuin die we in onze vestiging De Mare aan het opzetten zijn en bij het project JobFlow dat we met subsidie van de Koninklijke Bibliotheek uitvoeren voor diezelfde doelgroep.  

Waar te beginnen? Het is een groep die de bibliotheek niet of nauwelijks bezoekt en die de bibliotheek niet of nauwelijks bereikt. Hoe groot is deze groep eigenlijk? Daarvoor doet onze marketingmedewerker, tevens projectleider, eerst stevig deskresearch. En wat blijkt, juist in de wijk De Mare is deze doelgroep oververtegenwoordigd bij aansprak op jeugdzorg. Hier ligt dus wel een kans om iets voor deze groep te doen.  

Om de doelgroep te kunnen bereiken hebben we contact gezocht met de verschillende partners in de stad. In het gebouw van één van onze partners hebben we een bijeenkomst met jongeren gepland waarin we hen bevragen op waar ze tegen aan lopen, of ze nog wel eens in de bibliotheek komen, waarvoor ze wel naar de bibliotheek zouden willen komen. 

De belangrijkste opbrengsten van die bijeenkomst is dat jongeren gelijkwaardig behandeld willen worden en dat ze niet oordelend tegemoet getreden worden. Dat krijgen ze al te vaak van ouders, onderwijs en hulpverleners. De bibliotheek kan daarin dus echt onderscheidend zijn en daar ligt ook gelijk een uitdaging voor ons. Te vaak hebben jongeren al een negatieve ervaring met de bibliotheek gehad, zijn ze eruit gestuurd omdat ze zich ‘niet hebben gedragen'.  Hoe zorgen we ervoor dat we op een open manier met jongeren het gesprek aangaan als ze in de vestiging wat al te zeer ‘aanwezig’ zijn. 

Lezen doen deze jongeren niet of nauwelijks meer, lenen doen ze zeker niet. Op waarvoor ze dan wel naar de bibliotheek willen komen zijn de antwoorden divers. Een soort rode draad valt wel te ontdekken in hun antwoorden. Vrijetijdsbesteding in de vorm van gamen, sporten, muziek of spelletjes. In mijn woorden: zorgen dat er een groep gelijkgestemden is waarmee ze dingen samen kunnen doen. Een ander element wat een aantal keren werd genoemd is het geven van informatie, onder andere over muziek, voorlichting over drugs en informatie over toeslagen, budgetteren, regelen van verzekeringen etc.  

In een vervolgsessie gaan we nadenken over iets wat we concreet de jongeren kunnen bieden en dat samen met hen ontwikkelen. Al doende leren met de jongeren en met elkaar. Wordt vervolgd dus... 

Kunst werkt!

 In Nederland heeft ruim 15% van de bevolking last van eenzaamheid, somberheid, nerveus zijn of in de put zitten. In de coronatijd blijkt dat met name onder jongeren en jongvolwassenen deze gevoelens toenemen. Ik schreef al eerder over het project SPOT van Artiance, over hoe met de inzet van kunst en cultuur jongeren geholpen worden hun leven weer richting en zin te geven. Kunst en cultuur doen er toe! Juist ook in deze tijd. En dan ben ik blij dat ook vanuit de wetenschap hier onderzoek naar wordt gedaan en ons 'buikgevoel' en 'gezond boerenverstand' (want dat snapt toch iedereen) gestaafd wordt met cijfers. Critici op cultuur en degene die alles van waarde alleen in geld uitgedrukt willen zien denken al snel dat 'je toch wel een film thuis op de bank kunt kijken' en dat kunst 'voor de leuk' is en als overtollige franje in het leven in tijden van (financiële) nood als eerste kan worden geschrapt. Voor die critici verwijs ik graag naar het artikel op het platform Sociale Vraagstukken waarin duidelijk wordt uitgelegd dat actieve kunstbeleving doet voor de mentale gezondheid van mensen.

Wanneer je mentaal in balans bent besteed je meer aandacht aan andere aspecten van je leven zoals een gezonde leefstijl, kun je beter met tegenslagen om gaan, beweeg je meer en ben je minder vatbaar voor verslaving aan drugs of alcohol. Allemaal elementen die er voor zorgen dat je minder aanspraak hoeft te doen op de gezondheidszorg en dat je productiever kunt zijn (voor degene die het dan toch weer in euro's zouden willen vertalen ;-)).

Ik schreef al eerder op sociale media over het project SPOT van Artiance. Een project waarin jongvolwassenen, door henzelf geïnitieerd, onder begeleiding van kunstenaars en een professional van de GGZ kunnen experimenteren en ontdekken waar ze goed in zijn. Het is een vrijplaats voor de jongeren waarin ze zichzelf kunnen zijn en zichzelf kunnen ontdekken en ontwikkelen zonder dat ze in een stramien van een cursus of therapie worden gedwongen. IK vind het zo mooi dat jongeren zelf met de vraag zijn gekomen bij Artiance, zoekend naar een manier om richting te geven aan hun gevoel dat ze met de ziel onder de arm liepen. Zo mooi dat Artiance samen met de GGZ hier ruimte voor heeft gemaakt. Daardoor voelen de jongeren en jongvolwassenen zich gezien en gekend en ervaren ze een groeiend gevoel van eigenwaarde. Dat is een cadeau waar ze de rest van hun leven plezier van hebben. Dat zou je iedereen gunnen, ongeacht of je (psychisch) kwetsbaar bent of niet. Kunst werkt!