Go with the flow

16 en 17 april had ik de eer en het grote genoegen met een paar van de beste bibliothecarissen van Europa, aangevuld met David Lankes te 'stoeien' over hoe we het netwerk van bibliothecarissen in Europa kunnen versterken. Los van het feit dat we op een prachtige plek zaten, bezinningscentrum Koningsteen in Kapelle op den Bos, was het samen werken, denken, lachen, puffen met deze groep een cadeautje. 

Koningsteen

Wat willen we bereiken? We willen bibliothecarissen over landsgrenzen met elkaar laten samenwerken, ideeen uitwisselen en uitwerken. We willen kijken of we daar ook gezamenlijke funding voor kunnen vinden, op EU niveau.

We willen projecten definiëren waarvan we denken dat ze kansrijk zijn, en dat ze een toegevoegde waarde hebben voor de burgers in de EU. Want in veel gevallen zijn de problemen of vraagstukken die er in bv Polen, Frankrijk, U.K., Bulgarije, Denemarken of Nederland spelen niet wezenlijk anders. Er is hooguit, niet onbelangrijk, een verschil in middelen die we ter beschikking hebben. Maar dan is juist het delen van kennis heel erg belangrijk.

En wat we ook willen is bibliotheken hoog op de agenda zetten in de EU agenda van 2030 , een klein beetje voor onszelf, maar vooral voor die burger die wij denken slimmer te kunnen maken, beter toegerust om de EU als kennissamenleving op de kaart te houden.

We willen verder het goede werk dat Public Libraries 2020 de afgelopen jaren met financiële steun van de Bill and Melinda Gates foundation heeft verzet voortzetten. Dus ligt er ook een interessant vraagstuk van een businessmodel ;-)

Zoveel ambitie, zoveel te doen. Je zou er moedeloos van kunnen worden. Het mooie van deze groep, dit informele netwerk dat niets hoeft, alles mag en wil, is dat we er samen de schouders onder gaan zetten. We "go with the flow" op al die gebundelde positieve energie.

Jullie zullen vast nog wel meer van ons horen........

Netwerken en strategische allianties

Ik vertelde al eerder iets over mijn opgedane kennis over Netwerken en strategische allianties in de masterclass van Tias. Nu wil ik delen wat ik leerde over hoe je je netwerk moet samenstellen. Voortbordurend op de stelling dat oplossingen en innovaties vaak niet uit de bekende hoek komen, kijkt men ook bij het samenstellen van allianties of netwerken te vaak binnen de organisaties waarmee je toch al sterke banden hebt. Wil je een bepaald probleem aanpakken/oplossen dan is het slimme om ook organisaties uit te nodigen met wie je 'zwakke' banden hebt. Mocht dat moeilijk zijn om die er bij te betrekken, kun je ook besluiten om op pad te gaan met de 'coalition of the willing'. Als je het proces om tot een alliantie te komen goed doorloopt dan sluiten de 'zwakke' connecties vanzelf aan, of krijg je ideeën aangereikt van je partners of mensen die je er over vertelt, over wie je er nog bij zou moeten betrekken om een bepaalde groep alsnog te bereiken.

Klein beginnen is vaak een goed idee. Een voorbeeld uit eigen praktijk waarbij er niet klein is ingestoken, maar gelijk wel een breed gezelschap is gekozen is het Bondgenootschap Geletterdheid van Kennemerwaard. De ondertekenaars van het eerste uur, uit de hoek van de 'sterke banden' zijn: gemeente Alkmaar, Heerhugowaard, Castricum; collega bibliotheek Heiloo en Langedijk; Vluchtelingenwerk NoordWestHolland; Humanitas NKL; J@r; Leger des Heils. Minder voor de hand liggend, maar ook gelijk betrokken zijn onder andere: Lions; Uitgeverij Kluitman; MCA-Gemini ziekenhuis (nu NoordWest ziekenhuis); De Wering; DNO Doen (De nachtopvang daklozen); Ergotherapie Noord-Holland; Levensverhalen; Stichting ABC; VrouwKracht, GGD Hollands Noorden.

En nog steeds breidt het Bondgenootschap uit, vorig jaar sloten onder andere gemeente Langedijk, Bergen; Stichting Welzijn Castricum; Met Welzijn Heerhugowaard; de Kopgroep Bibliotheken en ROC Kop van Noord-Holland zich aan.

In de praktijk blijkt dat onze taalconsulenten en specialisten op het gebied van bestrijding en voorkoming laaggeletterdheid het meest bereiken door met instellingen aan de slag te gaan die zelf ideeën hebben over hoe ze een bijdrage kunnen leveren aan het oplossen van het probleem. Dat is wat ik onze medewerkers dan ook mee geef. Ga zoveel mogelijk aan de slag met wie willen. De rest kost je energie, en als het niet hoeft, niet aan trekken. Informeer ze wel over waar je mee bezig bent. Als je zorgt voor succes dan haken ze alsnog aan, omdat ze er dan bij willen horen.  En dat werkt negen van de tien keer ;-) Succes heeft vele vaders!

Ondernemen in de bibliotheek

Vandaag had ik een gesprek met twee heren van de GO-opleidingen. Zij gaan een korte cursus verzorgen over ondernemen in de bibliotheek, gericht op management (zijnde niet de directeur) en/of specialisten. En ze wilden graag met mij sparren over wat ik daar onder versta.

Nu is een gesprek met anderen altijd goed om je te helpen je geest te scherpen over bepaalde onderwerpen. Dus dacht ik na afloop van het gesprek dat ik er wel een blogje aan kon wijden, over wat ik nou versta onder ondernemen in de bibliotheek.

Allereerst, het betekent voor mij niet commercieel of semi-commercieel bezig gaan in de bibliotheek. Het betekent ook niet dat je er een strikte kosten-baten analyse op los moet laten. Ondernemen is niet jezelf als een 'u vraagt, wij draaien' instelling presenteren.

Voor mij is ondernemen in de bibliotheek je eigen doelstellingen zo goed mogelijk weten te realiseren. Weten waar je voor staat, met een brede blik op de maatschappij om je heen. Met een goed oog en oor voor wat er in jouw gemeente(n) speelt. Voor mij betekent het netwerken en strategische allianties sluiten. Voor mij is het goed luisteren naar de partij met wie je wilt samenwerken. Wat is diens(maatschappelijke) opdracht en hoe kun je elkaar helpen. Wat wil de ander en wat heeft deze er voor over? Om met Toine Simons te spreken,"de baby in de tas houden". Niet tijdens een eerste gesprek in oplossingen denken, maar open vragen stellen, samenvatten en doorvragen. Waar zit de "pijn" bij je beoogde samenwerkingspartner, en wat is  deze bereid zelf bij te dragen aan een oplossing. Je als bibliotheek niet in een leverancierspositie laten drukken, maar een structurele gelijkwaardige samenwerkingspartner. Het betekent ook goed luisteren naar je gemeente(n), én het betekent ook je als een professionele partij opstellen die weet waar zijn krachten liggen. En die zijn van de bibliotheek bekend: betrouwbaar, groot bereik, kennis op het gebied van leesbevordering en -plezier, kennis op het gebied van informatievaardigheden en mediawijsheid.

Voor mij is ondernemen op die manier essentieel voor het overbrengen van het maatschappelijk belang van de bibliotheek. Aan samenwerkingspartners en aan lokale politici.Als je het bovenstaande namelijk goed doet, dan kun je ook de subsidieerde overheid meenemen in je verhaal. Dan heb je het niet over uitlenen, dan heb je het over leesbevordering, over burgers zelfredzaam maken, over digitaal vaardige burgers, over goed geïnformeerde burgers of wat er maar actueel is in je gemeente. En daarna heb je het pas over de randvoorwaarden die noodzakelijk zijn om die taken goed te kunnen vervullen (lees een gebouw met ruime openstelling, een collectie, goed opgeleide medewerkers, pc's etc.)  En zo 'verkoop' je dan de bibliotheek, en heb je het over een heel ander soort marktwaarde dan die in commerciële cijfers te vatten is. De bibliotheek is als onderneming namelijk onbetaalbaar!